TMK Madde 811 – Defter tutma
TMK Madde 811 metni
İntifa hakkı / İntifa hakkının hükümleri / Defter tutma
Madde 811
Malik veya intifa hakkı sahibi, diğerinden giderleri paylaşmak üzere intifa hakkına konu olan malların noterlikçe resmen defterinin tutulmasını her zaman isteyebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 811 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 735 inci maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. Yürürlükteki metninden farklı olarak, maddede, malik ve intifa hakkı sahibinden herhangi birinin talebiyle defter tutmanın söz konusu olabileceğini ifade etmek üzere, "ve" yerine "veya" denilmiştir. Ayrıca talebin karşı tarafa yöneltilmesi gerektiği düşüncesinden hareketle, malik veya intifa hakkı sahibinin defter tutmayı diğerinden talep edebileceği açıkça vurgulanmıştır. Yine yürürlükteki metinde olduğu gibi "resmî defter" denilmemiş; asıl olanın defterin resmen tutulması olduğu göz önünde tutularak "noterlikçe resmen defterinin tutulması" denilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Malik veya intifa hakkı sahibi, intifaya konu malların noter eliyle resmî bir defterle tespit edilmesini her zaman isteyebilir.
İntifa hakkı, başkasına ait bir maldan tam olarak yararlanma yetkisi veren sınırlı bir aynî haktır (TMK m. 794). Malın mülkiyeti malikte kalır ve hak sona erince intifa hakkı sahibi malı malike geri vermek zorundadır (TMK m. 799). Geri verme sırasında neyin teslim alındığı, malların hangi durumda olduğu ve neyin eksik çıktığı konusunda anlaşmazlık çıkabilir. Bu madde, böyle bir uyuşmazlığı baştan önlemek için malların listesinin resmî olarak çıkarılmasına imkân tanır.
Defter tutulmasını isteme hakkı iki tarafa da tanınmıştır. İstem karşı tarafa yöneltilir ve defter noter tarafından resmen tutulur. İstem belirli bir süreye bağlı değildir; intifa hakkı kurulurken yapılabileceği gibi hak devam ederken de yapılabilir. Defter tutmanın giderleri malik ile intifa hakkı sahibi arasında paylaşılır.
Noter tarafından tutulan defter, malların intifa başladığı andaki durumu için güçlü bir delildir. Özellikle bir malvarlığının tamamı, bir işletme, ev eşyası veya çok sayıda taşınır üzerinde intifa kurulduğunda defter tutulması, ileride geri verme ve sorumluluk konusunda çıkacak tartışmaları kolaylaştırır. İntifa hakkı sahibinin malın yok olmasından veya değer kaybından sorumluluğu TMK m. 800'de düzenlenmiştir.
Gerekçeye göre madde eski düzenlemenin özünü korumuş; isteğin taraflardan herhangi biri tarafından ve karşı tarafa yöneltilerek yapılabileceğini açıkça belirtmiştir.