TMK Madde 795 – Kurulması

TMK Madde 795 metni

İntifa hakkı / Kurulması

Madde 795

İntifa hakkı, taşınırlarda zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri, taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulur.

Taşınır ve taşınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.

Taşınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olsa bile, durumu bilenlere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmiş ise, herkese karşı ileri sürülebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 795 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 718 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde, İsviçre Medenî Kanununun 746 ncı maddesine uygun olarak, iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. İntifa hakkının kurulmasının konusuna göre taşıdığı özellik ile mülkiyete ilişkin hükümlerin uygulanacağı esası açıklanmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

İntifa hakkının konusuna göre nasıl kurulacağını düzenler: taşınırlarda teslim, alacaklarda alacağın devri, taşınmazlarda tapuya tescil gerekir.

Birinci fıkra kuruluş yollarını konuya göre ayırır:

• Taşınırlarda, malın zilyetliğinin intifa hakkı sahibine devredilmesi, yani teslim gerekir.
• Alacaklarda, alacağın devrine ilişkin kurallara göre işlem yapılır. Alacağın devri yazılı şekle bağlıdır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 184).
• Taşınmazlarda, intifa hakkının tapu kütüğüne tescili gerekir. Tescil yapılmadıkça hak doğmaz.

İkinci fıkraya göre taşınır ve taşınmazlarda intifa hakkının kazanılmasında ve tescilinde, aksine bir düzenleme yoksa mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır. Bu nedenle taşınmaz üzerinde intifa kurulmasına ilişkin sözleşme de resmî şekilde yapılmalıdır (TMK m. 706); bu işlem uygulamada tapu müdürlüğünde yapılır.

Üçüncü fıkra yasal intifa hakkını düzenler. Yasal intifa, bir sözleşmeyle değil doğrudan kanundan doğan intifa hakkıdır. Taşınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapuya tescil edilmemiş olsa bile bu hakkı bilen kişilere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmişse herkese karşı ileri sürülebilir; çünkü kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini iddia edemez (TMK m. 1020).

Gerekçe, maddenin iki fıkradan oluştuğunu söyler. Yasal intifa hakkına ilişkin üçüncü fıkra, tasarı görüşülürken TBMM Adalet Komisyonunda eklenmiştir; bu nedenle gerekçede yer almaz.

Yurt dışında yaşayan bir malik, tapuda intifa hakkı kurulması işlemini konsoloslukta düzenlenmiş bir vekâletnameyle vekili aracılığıyla da yaptırabilir.