TMK Madde 782 – Kendi taşınmazı üzerinde irtifak hakkı
TMK Madde 782 metni
Kurulması ve sona ermesi / Kurulması / Kendi taşınmazı üzerinde irtifak hakkı
Madde 782
Malik kendisine ait iki taşınmazdan biri üzerinde diğerinin lehine irtifak hakkı kurabilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 782 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 706 ncı maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. Kenar başlığıyla birlikte, anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Maddenin kenar başlığı, içeriğine uygun hâle getirilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bir malikin, kendisine ait iki taşınmazdan birinin üzerinde diğerinin yararına irtifak hakkı kurabileceğini düzenler.
İrtifak hakkı genellikle farklı kişilere ait iki taşınmaz arasında kurulur. Bu madde, iki taşınmaz da aynı kişiye ait olsa bile irtifak kurulmasına izin verir. Buna malik irtifakı denir.
Bu imkân özellikle taşınmazlardan birinin ileride satılması veya bölünmesi düşünüldüğünde işe yarar. Örneğin yan yana iki arsası olan kişi, arka arsanın yola çıkışını güvenceye almak için ön arsa üzerinde arka arsa lehine geçit hakkı kurabilir. Arsalardan biri satıldığında irtifak tapuda kayıtlı olduğundan alıcı bunu bilerek satın alır ve hak, iki arsanın yeni malikleri arasında aynen devam eder. Böylece satıştan sonra geçit için ayrıca anlaşma yapmak veya zorunlu geçit davası açmak (TMK m. 747) gerekmez.
Malik irtifakı da diğer irtifaklar gibi tapu kütüğüne tescille kurulur (TMK m. 780). Burada karşı taraf olmadığından tescil, malikin kendi istemiyle yapılır.
Mevcut bir irtifakın iki taşınmazı sonradan aynı kişinin mülkiyetine geçerse irtifak kendiliğinden sona ermez; malik dilerse onu terkin ettirebilir (TMK m. 784).