TMK Madde 781 – Sözleşme

TMK Madde 781 metni

Kurulması ve sona ermesi / Kurulması / Sözleşme

Madde 781

İrtifak hakkının kurulmasına ilişkin sözleşmenin geçerli olması, resmî şekilde düzenlenmesine bağlıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 781 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 705 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Kenar başlığıyla birlikte, anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Taşınmaz lehine irtifak hakkı kurmak için yapılan sözleşmenin geçerli olabilmesi için resmî şekilde düzenlenmesi gerektiğini öngörür.

Resmî şekil, sözleşmenin yetkili bir resmî görevlinin önünde düzenlenmesidir. Taşınmaz üzerinde aynî hak kurulmasına ilişkin sözleşmeler uygulamada tapu müdürlüğünde resmî senet düzenlenerek yapılır ve tescil de aynı işlemle gerçekleşir. Taşınmaz mülkiyetinin devrine ilişkin sözleşmeler için de aynı şekil aranır (TMK m. 706).

Resmî şekle uyulmadan, örneğin adi yazılı bir kâğıtla veya sözlü olarak yapılan irtifak sözleşmesi geçersizdir. Böyle bir sözleşmeye dayanarak tescil istenemez ve irtifak hakkı doğmaz (TMK m. 780). Komşular arasında yıllar önce yapılmış adi bir anlaşmaya dayanan geçit izni bu nedenle irtifak hakkı niteliği taşımaz; taşınmaz el değiştirdiğinde yeni malik bu izinle bağlı değildir.

Şekil şartı, hakkın içeriğinin baştan açıkça belirlenmesini de sağlar. İrtifakın kapsamı konusunda sonradan uyuşmazlık çıkarsa önce tescile, sonra hakkın kazanılma sebebine, yani bu resmî sözleşmeye bakılır (TMK m. 787).

Yurt dışında yaşayan bir malik, tapudaki işlemi konsoloslukta düzenlenmiş bir vekâletnameyle vekili aracılığıyla yaptırabilir.