TMK Madde 755 – Toprağın iyileştirilmesi
TMK Madde 755 metni
Taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları / Kamu hukuku kısıtlamaları / Toprağın iyileştirilmesi
Madde 755
Su yollarını düzeltme, sulama, bataklık yerlerini kurutma, yol açma, orman yetiştirme, arazileri toplulaştırma gibi iyileştirme işleri, ancak ilgili maliklerin ortak girişimleriyle yapılabilecekse, arazinin yarısından fazlasına sahip bulunmak koşuluyla maliklerin üçte ikisinin bu yolda karar vermeleri gerekir. Diğer malikler de bu karara uymak zorundadır. Alınan karar, tapu kütüğünün beyanlar sütununda gösterilir.
Bu konulara ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 755 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 678 inci maddesini karşılamaktadır.
Madde, kenar başlığı ile birlikte anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Birinci fıkranın son cümlesi yeni bir hüküm olup, bu yönde alınan kararların tapu kütüğünün beyanlar sütununda gösterilmesi suretiyle, aleniyetin sağlanması istenmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasıyla özel kanun hükümleri saklı tutulmuştur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, birden fazla araziyi ilgilendiren ve ancak maliklerin ortak girişimiyle yapılabilecek toprak iyileştirme işlerinde kararın nasıl alınacağını düzenler. Su yollarının düzeltilmesi, sulama, bataklıkların kurutulması, yol açılması, ağaçlandırma ve arazi toplulaştırması gibi işler çoğu zaman tek bir malikin yapabileceği işler değildir.
Böyle bir iş için iki çoğunluk birlikte aranır:
- Maliklerin üçte ikisinin bu yönde karar vermesi,
- Karar veren maliklerin, ilgili arazinin yarısından fazlasına sahip olması.
Bu çoğunlukla alınan karara diğer malikler de uymak zorundadır. Böylece azınlıkta kalan birkaç malik, bölgenin tamamına yarar sağlayacak bir işi engelleyemez.
Alınan karar, tapu kütüğünün beyanlar sütununda gösterilir. Gerekçeye göre bu kural yenidir ve kararın aleniyetini, yani taşınmazı sonradan edinecek kişiler dahil herkes tarafından bilinebilmesini amaçlar.
Bu konulardaki özel kanun hükümleri saklıdır. Arazi toplulaştırması bugün ağırlıklı olarak 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu çerçevesinde yürütülür. Toprağın iyileştirilmesine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının genel olarak özel kanunlara tâbi olduğu TMK m. 754'te de belirtilmiştir.