TMK Madde 746 – Durumun değişmesi

TMK Madde 746 metni

Taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları / Komşu hakkı / Mecra geçirilmesi / Durumun değişmesi

Madde 746

Durum değişirse, yükümlü taşınmaz maliki, mecranın kendi yararına olarak başka bir yere nakledilmesini isteyebilir.

Yer değiştirme giderleri, kural olarak mecra hakkı sahibine aittir.

Özel durumlar haklı gösterdiği takdirde, taşınmaz maliki de giderlerin uygun bir kısmına katılmakla yükümlü tutulabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 746 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 670 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 693 üncü maddesine uygun olarak kenar başlığıyla birlikte yeniden kaleme alınmış ve üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bu madde, bir taşınmazdan geçirilmiş olan mecranın, sonradan durum değişirse başka bir yere nakledilmesini ve bunun giderlerinin kime ait olacağını düzenler.

Mecra, kurulduğu tarihteki koşullara göre yerleştirilir. Zamanla arazinin kullanım biçiminin değişmesi veya malikin arazide yapı yapmak istemesi gibi gelişmeler, mecranın bulunduğu yerin yük taşıyan taşınmaz için ağır hâle gelmesine yol açabilir. Bu durumda yükümlü taşınmaz maliki, mecranın kendi yararına olarak başka bir yere nakledilmesini isteyebilir.

Giderler konusunda madde şu kuralları koyar:

• Kural olarak yer değiştirme giderlerini mecra hakkı sahibi öder.
• Özel durumlar haklı gösteriyorsa taşınmaz maliki de giderlerin uygun bir kısmına katılmakla yükümlü tutulabilir. Bu konuda hâkim, somut olayın koşullarına göre hakkaniyete uygun bir paylaştırma yapar.

Gerekçeye göre madde eski Kanundaki hükmü değiştirmemiş, yalnızca İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak üç fıkra hâlinde yeniden yazılmıştır.

Mecra geçirilmesine katlanma yükümlülüğü TMK m. 744'te, yükümlü malikin menfaatinin korunması TMK m. 745'te düzenlenmiştir. Kurulmuş zorunlu su irtifakının durum değişince değiştirilmesi veya kaldırılması için benzer bir kural TMK m. 761/3'te yer alır.