TMK Madde 739 – Özel kurallar
TMK Madde 739 metni
Taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları / Komşu hakkı / Kazı ve yapılar / Özel kurallar
Madde 739
Kazı ve yapılarda uyulması gerekli kurallar özel kanunlarla belirlenir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 739 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 663 üncü maddesini karşılamaktadır.
Maddenin kenar başlığı kaynak Kanundaki 686 ncı maddeye uygun olarak, "özel kurallar" olarak değiştirilmiştir. İsviçre'de bu kenar başlık "Kantonal kurallar" şeklindedir. Bizde kantonal bir sistem olmadığından bunun yerine "Özel kurallar" deyimi kullanılmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, kazı ve yapılarda uyulması gereken ayrıntılı kuralların Medenî Kanunda değil, özel kanunlarda belirleneceğini öngörür. Binaların yüksekliği, komşu sınırına olan uzaklığı, yapı ruhsatı ve denetimi gibi konular bu kapsamdadır. Bu alandaki temel düzenleme 3194 sayılı İmar Kanunu ve ona dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerdir.
Gerekçeye göre İsviçre Medenî Kanunundaki karşılık hüküm "kanton kuralları"na yollama yapar. Türkiye'de kantonal bir yapı bulunmadığından "özel kurallar" ifadesi seçilmiştir.
Bir yapının imar mevzuatına uygun olması, malikin komşu taşınmazlara zarar vermeme yükümlülüğünü (TMK m. 738) ortadan kaldırmaz. Ruhsatlı bir inşaat da komşu binaya zarar verirse, zarar gören TMK m. 730'daki davaları açabilir.