TMK Madde 736 – Alım ve geri alım hakları

TMK Madde 736 metni

Taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları / Devir hakkının kısıtlamaları / Alım ve geri alım hakları

Madde 736

Tapu kütüğüne şerh verilen alım ve geri alım hakları, şerhde belirtilen süre içinde her malike karşı kullanılabilir.

Şerhin etkisi, her durumda, şerhin verildiği tarihin üzerinden on yıl geçmekle sona erer.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 736 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 660 inci maddesini karşılamaktadır.

Kenar başlığıyla birlikte anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Tapu kütüğüne şerh verilen alım ve geri alım hakları, şerhte belirtilen süre içinde taşınmazın her malikine karşı kullanılabilir.

• Alım hakkı, hak sahibine taşınmazı tek taraflı beyanıyla ve önceden belirlenen koşullarla satın alma yetkisi verir. Önalım hakkından farkı, malikin taşınmazı satmasını beklemeye gerek olmamasıdır.
• Geri alım hakkı, taşınmazı satan kişiye, sattığı taşınmazı belirli bir süre içinde yeniden satın alma yetkisi verir.

Bu haklar sözleşmeden doğar ve kişisel niteliktedir. Tapuya şerh verilmedikçe yalnız sözleşmenin tarafını bağlar. Şerh verilince taşınmaz üzerinde sonradan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir (TMK m. 1009). Örneğin şerhten sonra taşınmazı satın alan kişi, alım hakkı sahibi hakkını kullandığında taşınmazı devretmek zorunda kalır.

Şerhin etkisi, verildiği tarihten itibaren on yıl geçince her durumda sona erer. Taraflar daha uzun bir süre kararlaştırmış olsalar bile şerh, on yıldan sonra üçüncü kişilere karşı etki doğurmaz.

Gerekçeye göre madde eski Kanundaki hükmü değiştirmemiş, yalnızca dilini sadeleştirmiştir. Sözleşmeden doğan önalım hakkı için aynı on yıllık sınır TMK m. 735'te yer alır.