TMK Madde 723 – Tazminat

TMK Madde 723 metni

Taşınmaz mülkiyetinin içeriği / Arazideki yapılar / Arazi ve yapı malzemesi / Tazminat

Madde 723

Malzeme sökülüp alınmazsa arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür.

Yapıyı yaptıran arazi maliki iyiniyetli değilse hâkim, malzeme sahibinin uğradığı zararın tamamının tazmin edilmesine karar verebilir.

Yapıyı yaptıran malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hâkimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 723 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 649 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medenî Kanununun 672 nci maddesine uygun olarak birinci fıkra iki fıkra hâline getirilmek suretiyle üç fıkra hâlinde kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bu madde, başkasının malzemesiyle yapılan bir yapıda malzeme sökülüp alınmazsa arazi malikinin malzeme sahibine ödeyeceği tazminatı düzenler. Malzeme TMK m. 722 uyarınca arazinin bütünleyici parçası olduğu için arazi malikine geçer; malzeme sahibinin kaybı parayla karşılanır.

Tazminatın tutarı, yapıyı yaptıran tarafın iyiniyetli olup olmamasına göre değişir. Kanunun iyiniyete sonuç bağladığı durumlarda iyiniyetin varlığı asıldır; ancak durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kişi iyiniyet iddiasında bulunamaz (TMK m. 3).

• Genel kural, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödenmesidir.
• Yapıyı yaptıran arazi maliki iyiniyetli değilse, örneğin malzemenin başkasına ait olduğunu bildiği hâlde kullanmışsa, hâkim malzeme sahibinin bütün zararının ödenmesine karar verebilir.
• Yapıyı başkasının arazisine yaptıran malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hâkim tazminatı malzemenin arazi maliki için taşıdığı en düşük değerle sınırlayabilir.

Böylece iyiniyetli olmayan taraf, kendi davranışının sonucuna katlanır. Gerekçeye göre madde eski Kanundaki hükmü değiştirmemiş, yalnızca fıkralara ayırmıştır.

Malzemenin sökülüp geri verilmesi isteği TMK m. 722'de, arazinin mülkiyetinin malzeme sahibine verilmesi TMK m. 724'te düzenlenmiştir.