TMK Madde 718 – Kapsam
TMK Madde 718 metni
Taşınmaz mülkiyetinin içeriği / Kapsam
Madde 718
Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar.
Bu mülkiyetin kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 718 gerekçesi
Madde yürürlükteki Kanunun 644 üncü maddesini karşılamaktadır. Maddenin "Gayrimenkul mülkiyetinin şümulü" şeklindeki konu başlığı, "Taşınmaz mülkiyetinin içeriği", "Umumiyet itibariyle" şeklindeki kenar başlığı "I.Kapsam" şeklinde değiştirilmiştir.
Madde anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Arazi mülkiyetinin, kullanımda yarar olduğu ölçüde arazinin üstündeki havayı, altındaki toprak katmanlarını ve üzerindeki yapı, bitki ve kaynakları kapsadığını düzenler.
Arazi mülkiyeti yalnızca yeryüzündeki bir alanı değil, bu alanın üstünü ve altını da kapsar. Ancak bu kapsam sınırsız değildir. Malikin hakkı, arazinin kullanılmasında yararı bulunduğu ölçüde yukarıya ve aşağıya uzanır. Malik, çok yüksekten geçen bir uçağa veya derinden geçen bir metro tüneline, kendi kullanımını etkilemediği sürece itiraz edemez. Buna karşılık komşunun arazisinden kendi arazisinin hava sahasına taşan bir yapı veya balkon mülkiyet hakkına müdahale sayılabilir.
İkinci fıkraya göre arazi üzerindeki yapılar, bitkiler ve kaynaklar da arazi mülkiyetinin kapsamına girer. Bu, "yapı araziye bağlıdır" ilkesinin ifadesidir: arazi üzerine yapılan bina ve dikilen ağaç, arazinin bütünleyici parçası olur (TMK m. 684) ve kural olarak arazi malikine ait olur. Başkasının arazisine yapı yapılması veya başkasının malzemesiyle yapı yapılması durumları ayrıca düzenlenmiştir (TMK m. 722–729).
Bu kural yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere uygulanır. Kat mülkiyeti, üst hakkı gibi kurumlar ve madenlerle ilgili özel düzenlemeler, imar kuralları ve komşuluk hukuku (TMK m. 737) arazi mülkiyetinin kapsamını daraltabilir. Örneğin arazinin altındaki madenler ayrı bir kanuna tâbidir ve arazi malikine ait sayılmaz.
Gerekçede belirtildiği gibi, eski Kanundaki "Gayrimenkul mülkiyetinin şümulü" başlığı yerine "Taşınmaz mülkiyetinin içeriği" başlığı kullanılmıştır.