TMK Madde 709 – Genel olarak

TMK Madde 709 metni

Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması / Kazanma yolları / Arazi kayması / Genel olarak

Madde 709

Arazi kayması sınır değişikliğini gerektirmez.

Arazi kayması sebebiyle bir taşınmazdan diğerine geçmiş olan arazi parçaları ve diğer cisimler hakkında sürüklenen şeylere ve karışmaya ilişkin hükümler uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 709 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 637 nci maddesini karşılamaktadır.

Madde anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur. Ancak İsviçre Medenî Kanununun bu maddeyi karşılayan 660 ıncı maddesinden sonra gelmek üzere 1 Ocak 1994 tarihinde yürürlüğe konulan bir Kanunla iki yeni madde daha eklenmiştir. İsviçre'deki bu değişikliğe uygun olarak bu maddeyi takiben "Heyelan" kenar başlığı altında 710 uncu madde; "Sınırın yeniden belirlenmesi" kenar başlığı altında 711 inci madde düzenlenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Arazi kaymasının taşınmazların sınırlarını değiştirmediğini ve bir araziden diğerine geçen toprak ile cisimlerin hukukî durumunu düzenler.

Toprak kayması, sel veya benzeri bir olay sonucunda bir arazinin bir kısmı komşu araziye kayabilir. Birinci fıkraya göre bu durum taşınmazların sınırlarını değiştirmez. Sınır, tapu plânlarında ve arazideki sınır işaretlerinde gösterildiği yerde kalır (TMK m. 719). Komşu araziye kayan toprak, kendiliğinden o arazinin parçası olmaz.

İkinci fıkra, kaymayla bir taşınmazdan diğerine geçen toprak parçaları, ağaçlar, kayalar ve diğer cisimlerin akıbetini düzenler. Bunlar hakkında taşınır mülkiyetine ilişkin iki kural uygulanır. Sürüklenen şeyler kuralına göre (TMK m. 774), bu şeylerin geldiği arazinin maliki kaybolmuş eşyayı bulan kişinin hak ve yükümlülüklerine sahip olur; yani onları kendiliğinden edinmez, asıl sahibine geri vermekle yükümlüdür. Karışma kuralına göre (TMK m. 776) ise önemli bir zarar veya aşırı emek olmadan birbirinden ayrılamayacak şekilde karışan şeyler üzerinde, sahipleri değerleri oranında paylı malik olur.

Örneğin şiddetli yağış sonrası yamaçtaki bir bahçeden kopan toprak ve ağaçlar alttaki tarlaya kayarsa, iki taşınmazın sınırı aynı kalır. Bahçe sahibi, sürüklenen ağaçlar gibi ayrılabilen şeyleri geri almak için bu kurallara başvurabilir.

Bu genel kuralın bir istisnası vardır. Yetkili makamlarca heyelân bölgesi olarak belirlenen yörelerde arazi kayması sınır değişikliğine yol açabilir (TMK m. 710). Bu durumda sınırın yeniden belirlenmesi istenebilir (TMK m. 711).