TMK Madde 701 – Kaynakları ve niteliği

TMK Madde 701 metni

Birlikte mülkiyet / Elbirliği mülkiyeti / Kaynakları ve niteliği

Madde 701

Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir.

Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 701 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 629 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medenî Kanununun 652 nci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Yürürlükteki metnin "İştirak hâlinde mülkiyet" şeklindeki konu başlığı "Elbirliği mülkiyeti", "Sebepleri" şeklindeki kenar başlığı da "Kaynakları ve niteliği" olarak değiştirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Kanundan veya kanunun öngördüğü bir sözleşmeden doğan bir topluluk nedeniyle mallara birlikte malik olanların elbirliği mülkiyetini tanımlar.

Elbirliği mülkiyeti, birlikte mülkiyetin ikinci türüdür. Paylı mülkiyetten (TMK m. 688) farkı, malikler arasında belirli payların bulunmamasıdır. Ortaklardan her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yayılır. Bu nedenle bir ortak, "malın yarısı benim" diyerek kendi hakkı üzerinde tek başına tasarruf edemez.

Elbirliği mülkiyeti ancak kanunun veya kanunda öngörülen bir sözleşmenin kurduğu bir topluluk üzerinden doğar. Kişiler sırf istedikleri için bir mal üzerinde elbirliği mülkiyeti kuramaz; bunun için Kanunun tanıdığı bir topluluk bulunmalıdır. Başlıca örnekleri şunlardır:

• Mirasçılar topluluğu: Birden çok mirasçı varsa miras paylaşılıncaya kadar mirasçılara elbirliğiyle ait olur (TMK m. 640).
• Mal ortaklığı rejimi: Eşler mal ortaklığını seçmişse ortaklık malları eşlere elbirliğiyle aittir.
• Aile malları ortaklığı (TMK m. 373) ve adi ortaklık gibi sözleşmeye dayalı topluluklar.

Tapu kayıtlarında "iştirak hâlinde" diye gösterilen mülkiyet elbirliği mülkiyetidir. Gerekçede de belirtildiği gibi, eski Kanun bu kurumu "iştirak hâlinde mülkiyet" olarak adlandırıyordu. Mirasçıların ölen kişinin taşınmazını kendi adlarına intikal ettirdiklerinde tapuda çoğunlukla bu tür kayıt görülür.

Elbirliği mülkiyetinin hükümleri TMK m. 702'de, sona ermesi TMK m. 703'te düzenlenmiştir.