TMK Madde 699 – Paylaşma biçimi

TMK Madde 699 metni

Birlikte mülkiyet / Paylı mülkiyet / Paylı mülkiyetin sona ermesi / Paylaşma biçimi

Madde 699

Paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir.

Paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına, bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi hâlinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verir.

Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 699 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 628 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medenî Kanununun 651 inci maddesi de göz önünde tutulmak suretiyle kaleme alınmış ve ayrıca maddeye bir fıkra da eklenmiştir. Kaynak Kanunun 651 inci maddesinin Almanca metni dikkate alınarak kenar başlık "Paylaşma biçimi" şeklinde değiştirilmiştir. Yürürlükteki metindeki üçüncü fıkra, maddenin ikinci fıkrasının sonuna eklenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasına eklenen ikinci cümle ile, satışın paydaşlar arasında artırma ile yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlı tutulmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Paylı malın paylaşılmasının aynen bölme veya satış yoluyla nasıl yapılacağını ve paydaşlar anlaşamazsa hâkimin hangi yolu seçeceğini düzenler.

Paylaşma iki biçimde yapılabilir:

• Aynen paylaşma: Malın kendisi bölünür ve her paydaşa payına karşılık gelen bir parça verilir.
• Satış yoluyla paylaşma: Mal pazarlıkla veya artırmayla satılır, elde edilen bedel paydaşlar arasında payları oranında bölüştürülür.

Paydaşlar hangi yolun izleneceğinde anlaşırsa onların kararı uygulanır. Anlaşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim karar verir. Hâkim önce aynen paylaşmayı dener. Bölünen parçaların değeri birbirine denk düşmezse, değeri düşük kalan parçayı alan paydaşa para ödenerek denkleştirme yapılır.

Aynen bölme durum ve koşullara uygun değilse, özellikle mal bölündüğünde önemli bir değer kaybına uğrayacaksa, hâkim açık artırmayla satışa karar verir. Uygulamada bir apartman dairesi veya küçük bir arsa çoğu zaman aynen bölünemez; bu durumda ortaklık satışla giderilir. Aynen bölme, taşınmazın bulunduğu yerdeki imar ve parselasyon kuralları gibi başka mevzuata da uygun olmalıdır.

Açık artırmaya herkes katılabilir; paydaşlar da teklif vererek malı satın alabilir. Satışın yalnızca paydaşlar arasında yapılacak bir artırmayla gerçekleştirilmesi ise bütün paydaşların rızasına bağlıdır. Paydaşlardan biri bile karşı çıkarsa artırma herkese açık yapılır.

Bir paydaşın payı üzerinde intifa hakkı kurulmuşsa satış yoluyla paylaşmada TMK m. 700 de dikkate alınır.