TMK Madde 695 – Kararların bağlayıcılığı

TMK Madde 695 metni

Birlikte mülkiyet / Paylı mülkiyet / Kararların bağlayıcılığı

Madde 695

Yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin konularda paydaşların yaptıkları düzenleme ve aldıkları kararlar ile mahkemece verilen kararlar, sonradan paydaş olan veya pay üzerinde aynî hak kazanan kimseleri de bağlar.

Taşınmazlarda yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin kararların sonradan paydaş olan veya pay üzerinde aynî hak kazananları bağlaması için, bunların tapu kütüğüne şerh edilmesi gerekir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 695 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

Madde İsviçre Medenî Kanununun 647 ve 649a maddelerinden alınmıştır. Paydaşların yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin konularda yaptıkları düzenleme ve almış oldukları kararlarla mahkemece verilen kararların, sonradan paydaş olanları veya pay üzerinde aynî hak kazananları bağlayacağı, bunun için taşınmazlarda, yararlanmaya, kullanmaya ve yönetime ilişkin kararların tapu kütüğüne şerh edilmesi gerektiği esası getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Paydaşların kullanım ve yönetim hakkında aldığı kararların ve mahkeme kararlarının, sonradan paydaş olan kişileri de bağlayıp bağlamayacağını düzenler.

Paydaşlar, paylı malın kullanılması ve yönetimi hakkında anlaşmalar yapabilir (TMK m. 689), çoğunlukla kararlar alabilir (TMK m. 690, 691) veya mahkemeden kullanım şeklinin belirlenmesini isteyebilir (TMK m. 693). Paydaşlar zamanla değişebilir; biri payını satabilir veya bir paydaş ölünce payı mirasçılarına geçebilir. Bu madde, bu yeni kişilerin önceki düzenlemelerle bağlı olup olmadığı sorusunu cevaplar.

Kural olarak bu düzenleme ve kararlar sonradan paydaş olanları ve pay üzerinde intifa veya ipotek gibi aynî hak kazananları da bağlar.

Taşınmazlar için ayrı bir şart vardır. Kullanım, yararlanma ve yönetime ilişkin kararların yeni paydaşları bağlaması için tapu kütüğüne şerh edilmiş olması gerekir. Şerh verilmemişse, payı satın alan kişi bu düzenlemeyle bağlı olmaz. Örneğin üç kardeş evin katlarını kendi aralarında paylaştırmış ama bunu tapuya işletmemişse, kardeşlerden birinin payını satın alan kişi bu paylaşıma uymak zorunda değildir.

Bu nedenle uzun süreli bir kullanım düzeni kuran paydaşların, bu düzeni tapuya şerh ettirmesi yerinde olur. Anlaşmalar için şerh, imzaların noterce onaylanması koşuluyla paydaşlardan birinin başvurusu üzerine verilir (TMK m. 689).