TMK Madde 685 – Doğal ürünler

TMK Madde 685 metni

Mülkiyet hakkının kapsamı / Doğal ürünler

Madde 685

Bir şeyin maliki, onun ürünlerinin de maliki olur.

Ürünler, dönemsel olarak elde edilen doğal veya hukukî ürünler ile bir şeyin özgülendiği amaca göre âdetler gereği ondan elde edilmesi uygun görülen diğer verimlerdir.

Doğal ürünler asıl şeyden ayrılıncaya kadar onun bütünleyici parçasıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 685 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 620 nci maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medenî Kanununun 643 üncü maddesi göz önünde tutulmak suretiyle anlaştırılarak yeniden kaleme alınmıştır. İsviçre Medenî Kanununun 643 üncü maddesinde olduğu gibi üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bir malın malikinin, o malın ürünlerine de malik olduğunu ve hangi verimlerin ürün sayıldığını düzenler.

Ürün, bir maldan düzenli aralıklarla elde edilen verimdir. Kanun iki tür ürün sayar:

• Doğal ürünler: Ağaçtaki meyve, tarladaki ekin, hayvanın yavrusu veya sütü gibi malın doğal yapısından doğan verimler.
• Hukukî ürünler: Bir hukukî ilişki sayesinde maldan elde edilen gelirler; evin kira bedeli veya paranın faizi gibi.

Bunlara ek olarak, malın özgülendiği amaca göre âdetler gereği ondan elde edilmesi uygun görülen diğer verimler de ürün sayılır. Örneğin taş ocağından çıkarılan taş, işletmenin amacına uygun olarak elde ediliyorsa ürün niteliğindedir.

Kural olarak ürünler malın malikine aittir. Ancak başkasına bırakılmış yararlanma hakları bu kuralı değiştirebilir; örneğin intifa hakkı sahibi veya kiracı, sahip olduğu hak çerçevesinde ürünleri edinir.

Üçüncü fıkraya göre doğal ürünler asıl şeyden ayrılıncaya kadar onun bütünleyici parçasıdır (TMK m. 684). Bu nedenle henüz toplanmamış meyve veya biçilmemiş ekin ayrı bir mülkiyet konusu olmaz ve araziyle birlikte el değiştirir. Arazi hasattan önce satılırsa, aksi kararlaştırılmadıkça ekin de alıcıya geçer. Ürün asıl şeyden ayrıldığında bağımsız bir taşınır mal hâline gelir.