TMK Madde 680 – Paylaşma sözleşmesinin geçersizliği

TMK Madde 680 metni

Mirasçıların birbirine karşı sorumluluğu / Paylaşma sözleşmesinin geçersizliği

Madde 680

Borçlar Kanununun geçersizliğe ilişkin genel hükümleri, paylaşma sözleşmeleri hakkında da uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 680 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 615 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kenar başlığıyla birlikte anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Paylaşma sözleşmesinin hangi hâllerde geçersiz olacağı konusunda Borçlar Kanununun sözleşmelere ilişkin genel kurallarının uygulanacağını belirtir.

Paylaşma sözleşmesi de bir sözleşme olduğundan, diğer sözleşmeleri sakatlayan sebepler onu da sakatlar. Bugün yürürlükte olan Borçlar Kanunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunudur (TBK). Başlıca durumlar şunlardır:

• Esaslı yanılma, aldatma veya korkutma altında sözleşmeyi imzalayan mirasçı, sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirebilir (TBK m. 30–39). Bu bildirim, yanılmanın veya aldatmanın öğrenildiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl içinde yapılmalıdır.
• Bir mirasçının zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak edimler arasında açık bir oransızlık yaratılmışsa aşırı yararlanma hükümleri uygulanabilir (TBK m. 28).
• Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka veya kamu düzenine aykırı sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür (TBK m. 27).

Şekle aykırılık da bir geçersizlik sebebidir. Paylaşma sözleşmesi yazılı şekilde yapılmamışsa geçerli olmaz (TMK m. 676).

Örneğin terekede bulunan bir arsanın değeri hakkında diğer mirasçıların kasıtla yanlış bilgi vermesiyle payına çok düşük değerli mal düşen mirasçı, aldatma sebebiyle sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürebilir. Sözleşme geçersiz sayılırsa paylaşma yeniden yapılır.