TMK Madde 649 – Mirasçıların eşitliği
TMK Madde 649 metni
Paylaşmanın gerçekleşmesi / Mirasçıların eşitliği
Madde 649
Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça mirasçılar, paylaşmada terekenin bütün malları üzerinde eşit hakka sahiptirler.
Mirasçılar, mirasbırakan ile aralarındaki ilişkiler hakkında paylaşmanın eşitliğe ve adalete uygun olması için göz önüne alınması gereken bütün bilgileri birbirlerine vermekle yükümlüdürler.
Mirasçılardan her biri, tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 649 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 589 uncu maddesini karşılamaktadır.
Maddede, paylaşma ile ilgili hak ve yükümde, mirasçılar arasında her bakımdan eşitliğin egemen olduğu düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, paylaşmada mirasçıların terekenin bütün malları üzerinde eşit hakka sahip olduğunu, birbirlerine bilgi verme yükümlülüklerini ve tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini isteme hakkını düzenler.
Eşitlik ilkesi, hiçbir mirasçının kanunda öngörülmedikçe belirli bir mal üzerinde ötekilerden üstün hakkı olmadığı anlamına gelir. Her mirasçı terekedeki her mal için istekte bulunabilir. Eşitlik, payların büyüklüğüyle ilgili değildir; miras payları farklı olabilir, ama paylaşmada mirasçılar aynı haklarla yer alır. Kanunun öngördüğü ayrıklar vardır. Örneğin sağ kalan eşin aile konutu ve ev eşyası üzerinde öncelikli istem hakkı bulunur (TMK m. 652). Mirasbırakanın koyduğu paylaştırma kuralları da saklıdır (TMK m. 647).
İkinci fıkraya göre mirasçılar, mirasbırakanla aralarındaki ilişkiler hakkında paylaşmanın eşit ve adil olması için gereken bütün bilgileri birbirlerine vermek zorundadır. Bu yükümlülük özellikle denkleştirmeye tâbi kazandırmalar bakımından önemlidir (TMK m. 669 vd.). Örneğin mirasbırakanın sağlığında bir çocuğuna ev aldığı ya da borcunu ödediği bilgisi saklanamaz.
Üçüncü fıkraya göre her mirasçı, tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir. Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumlu olduğundan (TMK m. 641), borçlar ödenmeden yapılan paylaşmada bir mirasçı ileride borcun tamamıyla karşılaşabilir. Bu hak, mirasçıyı bu tehlikeye karşı korur.