TMK Madde 64 – Koşulları

TMK Madde 64 metni

Üyelik / Kazanılması / Koşulları

Madde 64

Fiil ehliyetine sahip bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişiler, derneklere üye olma hakkına sahiptir.⁶

Yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, (...)⁷ dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.

Değişiklik notları

6. 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle, 64 üncü maddenin bu fıkrada yer alan "gerçek kişi" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile tüzel kişiler" ibaresi eklenmiştir. ↩
7. 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan ”tüzükte başkaca bir düzenleme yoksa,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. ↩

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 64 gerekçesi

Madde bir derneğe üye olma koşullarını düzenlemektedir. Buna göre, derneğe üyelik için özel koşullar aranmamış, kişinin fiil ehliyetine sahip olması yeterli görülmüştür.

Maddenin ikinci fıkrasında üyelik başvurusu üzerine yapılacak işlemler belirtilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, kimlerin derneğe üye olabileceğini ve üyelik başvurusunun nasıl karara bağlanacağını düzenler.

Fiil ehliyetine sahip her gerçek kişi derneğe üye olabilir. Bunun için kişinin ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmaması gerekir (TMK m. 10). Gerekçe de üyelik için özel bir koşul aranmadığını, fiil ehliyetinin yeterli görüldüğünü belirtir. Şirket, vakıf veya başka bir dernek gibi tüzel kişiler de derneğe üye olabilir. Tüzel kişi adına oy kullanacak kişi hakkında TMK m. 82/2'de ayrıca bir kural vardır.

Başvuru süreci şöyledir:

• Başvuru yazılı yapılır.
• Yönetim kurulu başvuruyu en çok otuz gün içinde karara bağlar.
• Sonuç başvuru sahibine yazıyla bildirilir.
• Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulan deftere kaydedilir.

Kanunun aradığı bu asgari şartın yanında dernek tüzüğünde ek üyelik koşulları gösterilebilir (TMK m. 58). Örneğin bir meslek derneği yalnızca o meslekten olanları üye alabilir. Hiçbir dernek üye kabul etmeye zorlanamaz (TMK m. 63); üyeliğe kabul konusunda son kararı genel kurul verir (TMK m. 80).

Madde iki kez değiştirilmiştir. 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunla birinci fıkraya "ile tüzel kişiler" ibaresi eklenmiştir. 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunla da ikinci fıkradaki "tüzükte başkaca bir düzenleme yoksa," ibaresi çıkarılmıştır. Bu değişiklikten sonra otuz günlük süre ve yazılı bildirim, tüzükte farklı bir düzenleme bulunup bulunmadığına bakılmaksızın uygulanır. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir.

Türkiye'de yerleşme hakkına sahip yabancı gerçek kişilerin derneklere üye olma hakkı TMK m. 93'te düzenlenmiştir.