TMK Madde 65 – Kendiliğinden

TMK Madde 65 metni

Üyelik / Sona ermesi / Kendiliğinden

Madde 65

Üyelik için kanunda veya tüzükte aranılan nitelikleri sonradan kaybedenlerin dernek üyeliği kendiliğinden sona erer.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 65 gerekçesi

Dernek üyeliğinin sona ermesi, bu ve bunu izleyen maddelerde "Kendiliğinden", "çıkma ile" ve "çıkarılma ile" kenar başlıklarıyla üç ayrı maddede düzenlenmiştir.

Bu hükümde üyeliğin, kanunda veya dernek tüzüğünde öngörülen koşulların kaybı hâlinde kendiliğinden sona ereceği belirtilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, üyelik için aranan nitelikleri sonradan kaybeden kişinin dernek üyeliğinin, ayrıca bir karar gerekmeden kendiliğinden sona ereceğini düzenler.

Dernek üyeliği üç yolla sona erer: kendiliğinden (bu madde), üyenin çıkmasıyla (TMK m. 66) ve derneğin üyeyi çıkarmasıyla (TMK m. 67).

Kendiliğinden sona ermede ne üyenin bir beyanı ne de derneğin bir kararı gerekir. Üyelik için kanunda veya tüzükte aranan bir nitelik ortadan kalktığı anda üyelik biter. İki örnek verilebilir:

• Kanun, üyelik için fiil ehliyeti arar (TMK m. 64). Üye sonradan kısıtlanırsa bu nitelik ortadan kalkar.
• Tüzükte yalnızca belirli bir meslekten olanların üye olabileceği öngörülmüşse, o mesleği bırakan üyenin üyeliği tüzük gereği sona erer.

Sonuç kendiliğinden doğduğu için derneğin bu konuda yapacağı işlem, üyeliği sona erdiren bir karar değil, sona ermiş olduğunu kayıtlara geçiren bir işlemdir.

Bu nedenle tüzükte üyelik koşulları yazılırken dikkatli olmak gerekir. Tüzükte sayılan her nitelik, sonradan kaybedildiğinde üyeliği kendiliğinden sona erdirir. Örneğin belirli bir yerde oturmak üyelik koşulu yapılmışsa, başka bir yere taşınan üye bu koşulu kaybetmiş olur.