TMK Madde 618 – Ret hâlinde sorumluluk
TMK Madde 618 metni
Ret / Ret hâlinde sorumluluk
Madde 618
Ödemeden âciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar.
Olağan eğitim ve öğrenim giderleriyle âdet üzere verilen çeyiz, bu sorumluluğun dışındadır.
İyiniyetli mirasçılar, ancak geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olurlar.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 618 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 558 inci maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddenin kenar başlığındaki "mesuliyet" sözcüğü yerine "sorumluluk" sözcüğü kullanılmıştır. Madde İsviçre Medenî Kanununun 579 uncu maddesindeki aslına uygun olarak üç fıkra hâline getirilmiş ve anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.
Yürürlükteki metinde "terbiye ve talim için sarf olunan şeyler" ile ilgili olarak hiç bir sınırlama getirilmemiştir. Oysa günümüzde eğitim ve öğretim masrafları, yapılış biçimine göre çok büyük rakamlara ulaşabilmektedir. Örneğin, yurt dışında yapılan bir eğitimle, yurt içinde yapılan normal bir eğitim ve öğretimin gerektirdiği harcamalar farklıdır. Bu nedenle maddenin ikinci fıkrasında bu tür harcamalara "olağan" olma koşulu getirilmiş, "olağan eğitim ve öğrenim giderlerinin" geri verme kapsamının dışında tutulacağı kabul edilmiştir. Öte yandan "evlenme esnasında âdet üzere verilen şeyler" çeyizi ifade ettiğinden, maddenin ikinci fıkrasında "âdet üzere verilen çeyiz"in geri verme kapsamı dışında tutulmuş olduğu ifade edilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Ödemeden aciz bir kişinin mirasını reddeden mirasçıların, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan aldıkları belirli kazandırmalar ölçüsünde alacaklılara karşı sorumlu olduklarını düzenler.
Mirası reddeden kişi kural olarak mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmaz. Ancak borçlu bir kişi ölmeden önce mallarını çocuklarına veya diğer mirasçılarına dağıtır, onlar da sonra mirası reddederse alacaklılar boşta kalır. Madde bu duruma karşı alacaklıları korur.
Sorumluluğun şartları şunlardır:
- mirasbırakan ödemeden aciz olmalı, yani borçlarını ödeyemeyecek durumda bulunmalıdır,
- mirasçı mirası reddetmiş olmalıdır,
- mirasçı, ölümden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan bir kazandırma almış olmalıdır,
- bu kazandırma, mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacağı türden olmalıdır.
Son şart, mirasçılar arasındaki denkleştirme kurallarına (TMK m. 669 vd.) yapılan bir atıftır. Bu kurallara göre mirasbırakanın sağlığında altsoyuna karşılıksız olarak verdiği çeyiz, kuruluş sermayesi, mal devri veya borçtan kurtarma gibi kazandırmalar, kural olarak paylaşmada hesaba katılır.
Mirasçının sorumluluğu, aldığı kazandırmanın değeriyle sınırlıdır; bu değeri aşan borçlardan sorumlu olmaz.
İkinci fıkra iki istisna getirir. Olağan eğitim ve öğrenim giderleri ile âdet üzere verilen çeyiz bu sorumluluğun dışındadır. Gerekçeye göre "olağan" kaydı, yurt dışında yapılan bir eğitim gibi çok yüksek tutarlara ulaşabilen giderleri ayırmak için konulmuştur.
Üçüncü fıkraya göre iyiniyetli mirasçılar yalnızca geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumludur. İyiniyetli mirasçı, kazandırmayı alırken mirasbırakanın borç durumunu bilmeyen kişidir. Örneğin aldığı parayı harcamış ve malvarlığında bir artış kalmamışsa sorumluluğu buna göre azalır.