TMK Madde 604 – Tenkis ve geri isteme

TMK Madde 604 metni

Kazanma / Tenkis ve geri isteme

Madde 604

Mirasçılar, vasiyet yükümlülüğünü yerine getirdikten sonra mirasbırakanın daha önce bilmedikleri borçlarını öderlerse, vasiyet alacaklısından vasiyetin tenkisini isteyebilecekleri oranda verileni geri isteme hakkına sahiptirler.

Vasiyet alacaklısı, ancak geri isteme zamanında var olan zenginleşmesi ölçüsünde sorumlu tutulabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 604 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 544 üncü maddesini karşılamaktadır. Kenar başlık maddeyle uyumlu hâle getirilerek "Tenkis ve geri isteme" şekline dönüştürülmüştür.

Birinci fıkrada, vasiyet yükümlülüğünün yerine getirilmesinden sonra ortaya çıkan tereke borcunu ödemek zorunda kalan mirasçıların, ödedikleri bu borç miktarını vasiyet alacaklılarına ifa edilen değerlerin miktarı ile orantılı olarak geri isteyebilecekleri düzenlenmiştir.

Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrasında geri vermekle yükümlü kişinin "istirdat davasının ikame edildiği günde vasiyet olunan şeyden veya hasılatından ellerinde kalan miktardan fazlası ile" sorumlu tutulmasına ilişkin hüküm, değiştirilerek, vasiyet alacaklısının ancak geri isteme zamanında var olan zenginleşmesi tutarında sorumlu olması esası getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasiyeti yerine getiren mirasçıların, sonradan mirasbırakanın bilmedikleri borçlarını ödemek zorunda kalmaları hâlinde vasiyet alacaklısından verdiklerini geri isteyebileceklerini düzenler.

Mirasçılar bazen vasiyet edilen malı teslim ettikten sonra mirasbırakanın bilmedikleri bir borcuyla karşılaşır. Mirasbırakanın alacaklıları vasiyet alacaklılarından önce geldiği için (TMK m. 603) bu borcu ödemek zorundadırlar. Borç önceden bilinseydi vasiyet, borçlar ödendikten sonra kalan terekeye göre indirilebilecekti. Madde bu sonucu sonradan sağlar.

Tenkis, ölüme bağlı bir kazandırmanın indirilmesidir. Mirasçılar, vasiyet alacaklısından vasiyetin tenkisini isteyebilecekleri oranda verdiklerini geri isteyebilir. Gerekçeye göre geri istenecek miktar, ödenen borcun vasiyet alacaklılarına verilen değerlerle orantılı olarak paylaştırılmasıyla bulunur.

Vasiyet alacaklısının sorumluluğu sınırlıdır. Geri isteme zamanında elinde bulunan zenginleşme ölçüsünde sorumlu tutulabilir. Örneğin vasiyet edilen parayı harcamış ve bunun karşılığında malvarlığında bir artış kalmamışsa, bu kısımdan sorumlu tutulamaz.

Gerekçeye göre eski Kanunda vasiyet alacaklısının sorumluluğu, geri isteme davasının açıldığı gün elinde kalan miktara göre belirleniyordu. Yeni metin bunun yerine geri isteme zamanındaki zenginleşmeyi esas almıştır.