TMK Madde 600 – İstem

TMK Madde 600 metni

Kazanma / Vasiyet alacaklıları tarafından / İstem

Madde 600

Vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona; yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkına sahip olur.

Bu alacak, tasarruftan aksi anlaşılmıyorsa vasiyet yükümlüsünün mirası kabul etmesi veya ret hakkının düşmesiyle muaccel olur.

Vasiyet alacaklısı, yükümlülüğünü yerine getirmeyen vasiyet yükümlüsüne karşı, vasiyet edilen malın teslimini veya hakkın devrini; vasiyet konusu bir davranış ise, bunun yerine getirilmemesinden doğan zararın giderilmesini dava edebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 600 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 541 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 562 nci maddede olduğu gibi bu madde, üç fıkra hâline getirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. Anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Maddede, vasiyet alacaklısının mirasçı değil, kişisel bir istem hakkı sahibi olduğu ve bu hakkı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona, yoksa mirasçılara karşı ileri sürebileceği düzenlenmiştir. Mirasçıların bu konudaki yükümlülükleri onların mirasçılık sıfatına bağlı bulunduğundan, bu sıfatın kesinleşmesini sağlayan mirasın kabulü ya da ret hakkının düşmesi anı, vasiyet alacaklısının hakkının muacceliyet anı olarak öngörülmüştür. Ancak, mirasbırakan bunun aksini kararlaştırarak muacceliyet anının başka bir tarihte olacağını öngörebilir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasiyet alacaklısının kendisine bırakılan malı veya hakkı kimden, ne zaman ve hangi yolla isteyebileceğini düzenler.

Vasiyet alacaklısı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla kendisine belirli bir mal, para veya hak bıraktığı kişidir. Buna belirli mal bırakma denir (TMK m. 517). Vasiyet alacaklısı mirasçı değildir. Bırakılan mal ölümle kendiliğinden ona geçmez; yalnızca bu malın kendisine verilmesini isteme hakkı kazanır. Buna kişisel istem hakkı denir.

Bu hak şu kişilere karşı ileri sürülür:

• vasiyeti yerine getirme görevlisi atanmışsa ona,
• yoksa vasiyeti yerine getirmekle yükümlü olan yasal veya atanmış mirasçılara.

Alacak, vasiyet yükümlüsünün mirası kabul etmesiyle veya ret hakkının düşmesiyle muaccel olur. Muacceliyet, alacağın istenebilir hâle gelmesidir. Gerekçeye göre bu an esas alınmıştır, çünkü mirasçının yükümlülüğü mirasçılık sıfatına bağlıdır ve bu sıfat ancak kabul veya ret hakkının düşmesiyle kesinleşir. Mirasbırakan vasiyetnamede başka bir zaman belirleyebilir; örneğin malın lehtar belirli bir yaşa geldiğinde verilmesini isteyebilir.

Vasiyet yükümlüsü yükümlülüğünü yerine getirmezse vasiyet alacaklısı dava açabilir. Dava ile vasiyet edilen malın teslimi veya hakkın devri istenir. Vasiyet konusu bir davranışsa, örneğin bir işin yapılmasıysa, yerine getirilmemesinden doğan zararın giderilmesi istenir.

Dava hakkı on yıllık zamanaşımına tâbidir (TMK m. 602). Mirasbırakanın alacaklılarının hakları, vasiyet alacaklılarının haklarından önce gelir (TMK m. 603).