TMK Madde 599 – Mirasçılar tarafından
TMK Madde 599 metni
Kazanma / Mirasçılar tarafından
Madde 599
Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar.
Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, mirasbırakanın aynî haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar.
Atanmış mirasçılar da mirası, mirasbırakanın ölümü ile kazanırlar. Yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen mirası onlara zilyetlik hükümleri uyarınca teslim etmekle yükümlüdürler.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 599 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 539 uncu maddesini karşılamaktadır.
İsviçre Medenî Kanununun 560 ıncı maddesine uygun olarak maddenin ayırım başlığı "Mirasın Kazanılması" şeklinde, konu başlığı "Kazanma" ve kenar başlığı "Mirasçılar tarafından" şeklinde, düzenlenmiştir.
Yürürlükteki maddenin birinci fıkrası kaynak Kanuna uygun olarak iki fıkra hâline getirilmek suretiyle madde üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir.
Birinci fıkrada, kanunî hâlefiyet ilkesinin gereği olarak, miras haklarının ölüm anında ve kanun gereği kazanılacağı düzenlenmiştir.
İkinci fıkrada, miras yoluyla kazanılan hakların türleri kaynak Kanuna uygun olarak ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş ve bu hakların kanunî hâlefiyet ilkesi gereğince, doğrudan doğruya, yani tescil, teslim, temlik gibi işlemlere gerek olmaksızın kazanılacağı belirtildiği gibi, yine küllî hâlefiyetin gereği olarak hakların yanında borçların da kişisel sorumluluğu gerektirecek biçimde, mirasçılar tarafından mirasbırakanın ölümü ile kazanılacağı düzenlenmiştir.
Üçüncü fıkrada, atanmış mirasçıların da, mirası aynı yasal mirasçılar gibi, mirasbırakanın ölümü anında, malları genellikle yasal mirasçılarının elinde bulunacağından, bu mallardan atanmış mirasçılara düşenlerin zilyetlik hükümlerine göre kendilerine teslim edileceği de hükme bağlanmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Mirasçıların mirası mirasbırakanın ölümüyle kendiliğinden ve bir bütün olarak kazandıklarını, borçlarından da kişisel olarak sorumlu olduklarını düzenler.
Bu ilkeye külli halefiyet denir. Mirasçılar, mirasbırakanın yerine onun bütün hak ve borçlarıyla birlikte geçer. Bunun için ayrıca bir işlem gerekmez. Mirasçının kabul beyanı, tapuda tescil veya malların teslimi beklenmez. Mirasbırakanın ölümü anında şunlar doğrudan mirasçılara geçer:
- mülkiyet, ipotek gibi aynî haklar,
- alacaklar ve diğer malvarlığı hakları,
- taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetlik, yani mal üzerindeki fiilî hâkimiyet.
Taşınmaz mülkiyeti de ölümle birlikte, tapuya tescilden önce mirasçılara geçer. Ancak mirasçıların taşınmazı satmak gibi tasarruf işlemleri yapabilmesi için mülkiyetin tapuya tescil edilmiş olması gerekir (TMK m. 705/2).
Mirasçılar mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumludur. Bu, borçların yalnızca tereke mallarıyla değil, mirasçının kendi malvarlığıyla da ödenebileceği anlamına gelir. "Kanunda öngörülen ayrık durumlar" kaydı bu sonucun istisnalarına işaret eder. Mirasçı, mirası süresi içinde reddederek (TMK m. 605 vd.), resmî defter tutulmasını isteyip mirası deftere göre kabul ederek (TMK m. 619 vd.) veya resmî tasfiye isteyerek (TMK m. 632) bu sorumluluktan kurtulabilir ya da onu sınırlayabilir.
Vasiyetnameyle atanmış mirasçılar da mirası mirasbırakanın ölümüyle kazanır. Ancak tereke malları çoğunlukla yasal mirasçıların elinde bulunur. Bu durumda yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen malları zilyetlik hükümleri uyarınca onlara teslim etmekle yükümlüdür.
Gerekçede geçen "kanunî hâlefiyet" ve "küllî hâlefiyet" ifadeleri, mirasçının kanun gereği mirasbırakanın yerine geçmesini anlatır.