TMK Madde 598 – Mirasçılık belgesi
TMK Madde 598 metni
Vasiyetname ile ilgili işlemler / Mirasçılık belgesi
Madde 598
Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.34
Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye, sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir.
Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir.
Ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı saklıdır.
Değişiklik notları
- 31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sulh mahkemesince” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya noterlikçe” ibaresi eklenmiştir. ↩
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 598 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 538 inci maddesini karşılamaktadır.
Maddenin kaynak Kanundaki ve yürürlükteki kenar başlığı içeriğiyle uyumlu değildir. Bu nedenle bu kenar başlık "Malların itası" yerine, "Mirasçılık belgesi" şeklinde değiştirilmiştir.
Yürürlükteki madde, kaynak Kanunda olduğu gibi, sadece atanmış mirasçılara mirasçılık belgesi verilmesini düzenlemiştir. Oysa uygulamada yasal mirasçılara mirasçılıklarını belirleyen belge verilmesi büyük bir gereksinim olarak görülmektedir. Bu nedenle maddenin birinci fıkrasında yasal mirasçılara, ikinci fıkrasında ise, atanmış mirasçılara ve vasiyet alacaklılarına belge verilmesi düzenlenmiştir.
Mirasçılık belgesinin mirasçılık konusunda kesin bir hüküm oluşturmadığı, bunun geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceği maddenin üçüncü fıkrasında hükme bağlanmıştır. Dördüncü fıkrada ise, mirasçılık belgesi verilmesi istendiğinde, ölüme bağlı tasarrufa dayanan mirasçılık hâlinde, bunların iptaline ilişkin dava hakkının saklı olduğu hükme bağlanmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Mirasçıların mirasçılık sıfatını gösteren mirasçılık belgesinin hangi makamca, kime ve hangi şartlarla verileceğini düzenler.
Mirasçılık belgesi, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösteren resmî belgedir. Günlük dilde "veraset ilamı" olarak da bilinir. Tapuda intikal, banka hesaplarının çekilmesi veya araç devri gibi işlemlerde mirasçılığın ispatı için istenir.
Yasal mirasçılar, başvurmaları hâlinde belgeyi sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alabilir. Noterden belge alınabilmesi, 31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanunla eklenen "veya noterlikçe" ibaresiyle mümkün hâle gelmiştir. İlk metinde yalnızca sulh mahkemesi yetkiliydi; gerekçe de bu ilk metne aittir.
Mirasbırakan vasiyetnameyle mirasçı atamış veya bir kişiye belirli bir mal bırakmışsa, bu kişilere atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduklarını gösteren belgeyi yalnızca sulh mahkemesi verir. Bunun için tasarrufun yasal mirasçılara ve diğer vasiyet alacaklılarına bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmemiş olması gerekir. Bildirim, vasiyetnamenin açılmasından sonra yapılan tebliğdir (TMK m. 597).
Mirasçılık belgesi kesin hüküm niteliğinde değildir. Belgede bir mirasçı unutulmuşsa veya paylar yanlış gösterilmişse belgenin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; bunun için bir süre öngörülmemiştir. Gerekçe de belgenin mirasçılık konusunda kesin bir hüküm oluşturmadığını vurgular.
Son fıkraya göre vasiyetnameye dayanılarak belge verilmiş olması, ölüme bağlı tasarrufun iptali için dava açılmasını engellemez. İptal sebepleri ve dava süreleri TMK m. 557–559'da düzenlenmiştir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar da Türkiye'deki mallar için Türkiye'deki bir sulh hukuk mahkemesinden veya noterden belge alabilir. Mirasa kural olarak ölenin millî hukuku uygulanır; Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında ise her durumda Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 20). Yabancı bir ülkede düzenlenmiş veraset belgesinin Türkiye'de işlem görmesi ayrı şartlara bağlıdır.