TMK Madde 601 – Özel durumlar

TMK Madde 601 metni

Kazanma / Vasiyet alacaklıları tarafından / Özel durumlar

Madde 601

Kendisine bir intifa hakkı veya bir irat hakkı ya da belli aralıklarla tekrarlanan diğer bir edim vasiyet edilen kimsenin istem hakkı, tasarrufta başka bir esas öngörülmüş olmadıkça, eşya hukuku ve borçlar hukuku kurallarına tâbidir.

Kendisine mirasbırakanın ölümünde ödenecek bir sigorta alacağı vasiyet edilen kimse, sigorta sözleşmesinden doğan istem hakkını sigortacıya karşı doğrudan doğruya kullanabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 601 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 542 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı, kaynak Kanunun 563 üncü maddesinde ve yürürlükteki metinde "Mevzuu" şeklindedir. Ancak bu kenar başlık maddenin içeriğiyle uyumlu değildir. Maddede vasiyet alacakları ile ilgili bütün konular değil, sadece bazı konular düzenlenmiştir. Bu nedenle kenar başlık "Özel durumlar" şeklinde kaleme alınmıştır.

Maddede hüküm değişikliği yoktur. Anlaştırılmak suretiyle daha anlaşılır bir hâle getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasiyet konusu bir intifa hakkı, irat, düzenli aralıklarla tekrarlanan bir edim veya ölümde ödenecek bir sigorta alacağı olduğunda vasiyet alacaklısının hakkını düzenler.

Birinci fıkra süreklilik gösteren kazandırmalarla ilgilidir. İntifa hakkı, bir malı kullanma ve ondan tam olarak yararlanma hakkıdır; örneğin bir evde ömür boyu oturma veya bir dairenin kira gelirini alma hakkı. İrat, belirli aralıklarla ödenen bir miktar paradır; örneğin her ay belli bir tutarın ödenmesi. Mirasbırakan vasiyetnamede başka bir esas öngörmemişse, bu hakların içeriği, süresi ve sona ermesi eşya hukuku ve borçlar hukuku kurallarına göre belirlenir. Örneğin intifa hakkına TMK m. 794 vd. hükümleri uygulanır.

İkinci fıkra, mirasbırakanın ölümünde ödenecek bir sigorta alacağının vasiyet edilmesine ilişkindir. Mirasbırakan, bir hayat sigortasından doğacak alacağı vasiyetnameyle bir kişiye bırakmış olabilir. Bu kişi, sigorta sözleşmesinden doğan hakkını sigortacıya karşı doğrudan kullanabilir. Bunun için önce mirasçılara başvurması veya mirasçıların alacağı tahsil edip kendisine devretmesi gerekmez.

Vasiyet alacaklısının genel durumu TMK m. 600'de düzenlenmiştir. Bu madde yalnızca bazı özel hâllere ilişkin ek kurallar içerir. Gerekçeye göre kenar başlık bu nedenle eski metindeki "Mevzuu" yerine "Özel durumlar" olarak değiştirilmiş, hüküm bakımından bir değişiklik yapılmamıştır.