TMK Madde 588 – Hazinenin istemi

TMK Madde 588 metni

Gaiplik / Hazinenin istemi

Madde 588

Sağ olup olmadığı bilinmeyen bir kimsenin malvarlığı veya ona düşen miras payı on yıl resmen yönetilirse ya da malvarlığı böyle yönetilenin yüz yaşını dolduracağı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipliğine karar verilir.

Gaiplik kararı verilebilmesi için gerekli ilân süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmadıkça, gaibin mirası Devlete geçer.

Devlet, gaibe veya üstün hak sahiplerine karşı, aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlüdür.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 588 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 530 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde, kaynak Kanundaki aslına uygun olarak üç fıkra hâlinde anlaştırılmak suretiyle kaleme alınmıştır. Gaibin mirasçılarının kimler olduğunun kesin olarak bilinmemesi durumunda, mirası resmen yönetilir. Aynı şekilde, gaibe düşen bir miras payı da resmen yönetilir. Resmen yönetim on yıl sürmüşse ya da gaip sağ olsaydı yüz yaşını dolduracağı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine mahkemece o kişinin gaipliğine karar verilir.

İlân süresi sonunda hiçbir hak sahibi çıkmazsa, miras Devlete geçer. Ancak bu kural bu konudaki istisnaî özel hükümlere ters düşebilir. Bunu önlemek amacıyla metne "aksine hüküm bulunmadıkça" kaydı eklenmiştir. Örneğin: 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 2888 sayılı Kanunla değişik 29 uncu maddesinin son fıkrasında belli koşullar altında gaibin mallarının vakfa geçmesi kabul edilmiştir.

Devletin mallara el koymasından sonra gaibin çıkagelmesi durumunda da, Devlet, aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi (m.585) geri vermekle yükümlü olacaktır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Sağ olup olmadığı bilinmeyen bir kişinin malvarlığı veya ona düşen miras payı uzun süre resmen yönetilirse, Hazinenin istemiyle o kişinin gaipliğine karar verilmesini düzenler.

Gaiplik kararını normalde o kişinin ölümüne bağlı hakkı olanlar ister (TMK m. 32). Ancak kimse başvurmazsa mallar yıllarca sulh hâkiminin gözetiminde yönetilir. Madde bu belirsizliği sona erdirmek için Hazineye başvuru hakkı tanır. Bunun için şu iki hâlden biri yeterlidir:

• malvarlığı veya miras payı on yıl resmen yönetilmiş olmalı,
• ya da malvarlığı böyle yönetilen kişinin yüz yaşını dolduracağı tarih geçmiş olmalıdır.

Gaiplik davasında mahkeme, kişi hakkında bilgisi olanları ilânla bildirime çağırır (TMK m. 33). Bu ilân süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa gaibin mirası Devlete geçer. "Aksine hüküm bulunmadıkça" kaydı, malların başka bir yere geçmesini öngören özel kanun hükümlerini saklı tutar. Gerekçe buna örnek olarak eski Vakıflar Kanunundaki bir düzenlemeyi gösterir.

Devlet bu malları kesin olarak edinmiş olmaz. Gaip geri dönerse veya ondan üstün hakka sahip biri ortaya çıkarsa Devlet de, gaibin mirasını teslim alan mirasçılar gibi malları geri vermekle yükümlüdür (TMK m. 585).