TMK Madde 572 – Mirasbırakanın sağlığında mallarını vermesi durumunda

TMK Madde 572 metni

Mirasbırakanın sağlığında mallarını vermesi durumunda

Madde 572

Mirasbırakan, sağlığında bütün malvarlığını miras sözleşmesiyle atadığı mirasçıya devretmişse, bu mirasçı resmî defter düzenlenmesini isteyebilir.

Mirasbırakan, malvarlığının tamamını devretmemişse veya tamamını devrettikten sonra yeni mallar edinmişse; miras sözleşmesi, aksine bir kural içermedikçe, yalnız sağlıkta devredilmiş olan malları kapsar.

Mirasbırakanın sağlığında malvarlığını devretmesi hâlinde, miras sözleşmesinde başka türlü bir kural yoksa, miras sözleşmesinden doğan hak ve borçlar atanmış mirasçının mirasçılarına geçer.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 572 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 514 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medenî Kanununun 534 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra hâline getirilmiştir.

Birinci fıkrada "mallarını teslim eylediği mirasçı" ifadesi yerine, anlamı daha iyi ifade etmek üzere "malvarlığını miras sözleşmesiyle atadığı mirasçıya devretmişse" ifadesi kullanılmıştır.

Maddenin İsviçre Medenî Kanununun 534 üncü maddenin birinci fıkrasının Fransızca metninde "resmî defter" tutma yanında ayrıca "resmî ilân" koşuluna da yer verilmiştir. Maddenin Almanca metninde ise resmî ilân koşulu yoktur. Almanca metnindeki düzenleme isabetlidir. Zira İsviçre Medenî Kanununun resmî defter tutulmasıyla ilgili 560 ıncı maddesi ve devamı hükümlerinde resmî ilân koşulu zaten aranmıştır. Ayrıca burada böyle bir koşula yer vermek gereksizdir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, mirasbırakanın sağlığında malvarlığını miras sözleşmesiyle atadığı mirasçıya devretmesi hâlinde ortaya çıkan sonuçları düzenler.

Miras sözleşmesiyle mirasçı atanan kişi, kural olarak mirası mirasbırakanın ölümünden sonra kazanır. Ancak taraflar, malların mirasbırakanın sağlığında devredilmesini de kararlaştırabilir. Örneğin yaşlı bir kişi, kendisine bakacak olan yakınını mirasçı atayıp mallarını hemen ona devredebilir. Madde bu durum için üç kural koyar.

Birinci fıkraya göre mirasbırakan bütün malvarlığını atadığı mirasçıya devretmişse, bu mirasçı resmî defter tutulmasını isteyebilir. Resmî defter, sulh hâkimince terekenin mal ve borçlarının tespit edildiği ve alacaklıların ilanla çağrıldığı bir usuldür (TMK m. 619 vd.). Mirasçı bu yolla devraldığı malvarlığının borçlarını açıkça görebilir.

İkinci fıkra sözleşmenin kapsamını belirler. Mirasbırakan malvarlığının tamamını devretmemişse veya tamamını devrettikten sonra yeni mallar edinmişse, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça miras sözleşmesi yalnızca sağlıkta devredilen malları kapsar. Geri kalan ve sonradan edinilen mallar, mirasbırakanın ölümünde yasal mirasçılarına veya başka bir tasarrufla belirlediği kişilere kalır.

Üçüncü fıkraya göre mallar sağlıkta devredilmişse, sözleşmede başka bir kural yoksa, miras sözleşmesinden doğan hak ve borçlar atanmış mirasçının mirasçılarına geçer. Böylece atanmış mirasçı ölse bile sözleşmenin sonuçları onun mirasçıları bakımından devam eder; örneğin bakım borcunu artık onlar yerine getirir.