TMK Madde 573 – Tenkis

TMK Madde 573 metni

Mirastan feragat durumunda / Tenkis

Madde 573

Mirasbırakan, mirastan feragat eden mirasçıya, sağlığında terekenin tasarruf edilebilir kısmını aşan edimlerde bulunmuşsa; diğer mirasçılar bunun tenkisini isteyebilirler. Bu durumda, mirastan feragat edenin sadece saklı payını aşan miktar tenkise tâbi olur.

Edimlerin değerlerinin mahsubu, mirasta denkleştirme kurallarına göre yapılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 573 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 515 inci maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki maddenin konu ve kenar başlıkları "B. Tenkis ve geri verme", "I. Tenkis" ve "II. Geri verme" şeklindedir. Bu başlıklar isabetli değildir. Zira bu maddede mirastan feragat durumunda "tenkis", bunu izleyen 574 üncü maddede ise mirastan feragat durumunda "geri verme" konuları düzenlendiğinden, İsviçre aslı olan 535 ve 536 ncı maddelerde olduğu gibi kenar başlıklar düzeltilmiştir.

Yürürlükteki 515 inci maddede mirasbırakanın sağlığında yerine getirdiği "mallar" sözcüğü yerine İsviçre Medenî Kanununun 535 inci maddesinde kullanılan daha üst ve geniş bir kavram olarak "edimler" ifadesine yer verilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirastan feragat eden mirasçıya sağlıkta verilen değerler tasarruf edilebilir kısmı aşıyorsa diğer mirasçılar bunun tenkisini isteyebilir; madde bu tenkisin sınırını düzenler.

Mirastan feragat, bir mirasçının mirasbırakanla yaptığı miras sözleşmesiyle gelecekteki miras hakkından vazgeçmesidir (TMK m. 528). Feragat çoğu zaman bir karşılık alınarak yapılır. Mirasbırakan feragat eden çocuğuna sağlığında para veya bir taşınmaz verebilir. Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder.

Mirasbırakanın feragat karşılığında verdiği değerler tasarruf edilebilir kısmı aşar ve diğer mirasçıların saklı paylarını zedelerse, bu mirasçılar tenkis isteyebilir. Ancak tenkis sınırlıdır: Feragat eden, feragat etmeseydi sahip olacağı saklı payı kadar değeri elinde tutar ve yalnızca bunu aşan kısım tenkise tâbi olur.

İkinci fıkraya göre verilen edimlerin değeri, mirasta denkleştirme kurallarına göre hesaplanır (TMK m. 669 vd.).

Gerekçe, eski metindeki "mallar" sözcüğü yerine "edimler" denildiğini belirtir. Böylece yalnızca mal verilmesi değil, borçtan kurtarma gibi diğer kazandırmalar da kapsama girer. Feragat edenin tenkis yüzünden geri verme yükümlülüğü altına girmesi hâlinde sahip olduğu seçim hakkı TMK m. 574'te düzenlenmiştir.