TMK Madde 568 – İntifa hakkı veya irat bakımından
TMK Madde 568 metni
Tenkis davası / Hükümleri / İntifa hakkı veya irat bakımından
Madde 568
Mirasbırakan, tahmin edilen devam sürelerine göre sermayeye çevrilmeleri hâlinde tasarruf edilebilir kısmı aşan intifa hakkı veya irat borcu ile terekesini yükümlü kılarsa, mirasçıları, intifa hakkının veya irat borcunun tenkisini ya da tasarruf edilebilir kısmı vererek bu yükümlülüğün kaldırılmasını isteyebilirler.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 568 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 510 uncu maddesini karşılamaktadır.
Maddenin kenar başlığı kısaltılmak suretiyle "İntifa hakkı veya irat bakımından" şeklinde kaleme alınmıştır. Maddenin ifadesi anlaştırılmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Mirasbırakan terekesini tasarruf edilebilir kısmı aşan bir intifa hakkı veya irat borcuyla yüklerse, mirasçılar bunun indirilmesini ya da tasarruf edilebilir kısmı vererek yükten kurtulmayı isteyebilir.
İntifa hakkı, bir malı kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır. Bir eşe evde ömür boyu oturma ve kira gelirlerini alma hakkı tanınması buna örnektir. İrat ise belirli aralıklarla, örneğin her ay, yapılacak ödemedir. Bu tür haklar zamana yayıldığı için değerleri doğrudan görülmez. Bunları tasarruf edilebilir kısımla karşılaştırmak için, hakkın tahmin edilen süresine göre bugünkü toplam değeri, yani sermaye değeri hesaplanır. Ömür boyu tanınan bir hakta bu süre, hak sahibinin tahmini kalan ömrüne göre belirlenir.
Hesaplanan değer tasarruf edilebilir kısmı aşıyorsa mirasçılar iki yoldan birini seçebilir:
- İntifa hakkının veya irat borcunun tenkisini, yani süresinin ya da miktarının saklı payları zedelemeyecek ölçüye indirilmesini isteyebilirler.
- Tasarruf edilebilir kısmı hak sahibine vererek intifa veya irat yükümlülüğünün tamamen kaldırılmasını isteyebilirler.
İkinci yol, mirasçıların yıllarca sürecek bir yükümlülük yerine meseleyi bir defada kapatmasına imkân verir.