TMK Madde 567 – Hayat sigortalarında
TMK Madde 567 metni
Tenkis davası / Hükümleri / Hayat sigortalarında
Madde 567
Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası yaptığı veya böyle bir kişiyi lehdar olarak sonra belirlediği ya da sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlararası veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye devrettiği hâllerde, sigorta alacağının mirasbırakanın ölümü zamanındaki satınalma değeri tenkise tâbi olur.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 567 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 509 uncu maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. Ancak, öğretideki açıklamalar dikkate alınarak maddenin öngördüğü ihtimalleri açıklığa kavuşturacak bir ifade düzeltmesi yapılmıştır.
Gerçekten madde, mirasbırakanın:
- Kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası yapmış olması,
- Üçüncü kişiyi böyle bir sigorta için lehdar olarak sonradan tayin etmesi,
- Sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlararası veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye temlik etmiş olması hâllerini kapsamaktadır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Mirasbırakanın ölümünde başkasına ödenecek hayat sigortası, saklı pay hesabında ve tenkiste sigortanın ölüm anındaki satın alma değeriyle dikkate alınır.
Hayat sigortasında lehdar olarak gösterilen kişi, sigorta bedelini mirasbırakanın ölümü üzerine doğrudan sigortacıdan alır. Bu bedel terekeye girmez. Ancak mirasbırakan sigorta primlerini kendi malvarlığından ödemiştir ve bu yolla saklı paylı mirasçıların aleyhine bir kazandırma yapılabilir. Madde bu nedenle üç durumu tenkise tâbi tutar:
- Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası yapması.
- Mevcut bir sigortada üçüncü kişiyi sonradan lehdar olarak belirlemesi.
- Sigortacıya karşı olan alacak hakkını sağlığında veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye devretmesi.
Tenkise tâbi olan, ödenecek sigorta bedelinin tamamı değil, sigorta alacağının mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeridir. Satın alma değeri, kabaca, sigortalının ölümünden hemen önce sözleşmeyi sona erdirseydi sigortacıdan geri alabileceği tutarı ifade eder. Aynı değer, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye de eklenir (TMK m. 509).
Tenkis davası, sigortacıya değil, kazandırmadan yararlanan lehdara karşı açılır.