TMK Madde 562 – Mirasçının alacaklılarının hakları

TMK Madde 562 metni

Tenkis davası / Koşulları / Mirasçının alacaklılarının hakları

Madde 562

Mirasbırakan, tasarruf edebileceği kısmı aştığında, saklı payı zedelenen mirasçı, iflâsı hâlinde iflâs dairesinin veya mirasın geçtiği tarihte kendisine karşı ellerinde ödemeden aciz belgesi bulunan alacaklıların ihtarına rağmen tenkis davası açmazsa, iflâs idaresi veya bu alacaklılar, alacaklarının elde edilmesi için gerekli olan oranda ve mirasçıya tanınan süre içinde tenkis davası açabilirler.

Mirasçılıktan çıkarılanın çıkarma tasarrufuna itiraz etmemesi durumunda da iflâs idaresi veya alacaklılar, aynı koşullarla tenkis davası açabilirler.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 562 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 504 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı, kaynak Kanunun 524 üncü maddesinde "Alacaklılarının hakları" şeklinde olup, yürürlükteki metinde yer alan "bir" sözcüğü gereksiz bulunup çıkarılmak suretiyle "Mirasçının alacaklılarının hakları" şeklinde değiştirilmiştir.

Madde anlaştırılmak ve sadeleştirilmek suretiyle İsviçre aslı olan 524 üncü madde göz önünde tutularak yeniden kaleme alınmıştır. Yürürlükteki metinde, mirasçının dava hakkının alacaklılara intikal edeceği ifade edilmiştir. Oysa Kanunun alacaklılara tanıdığı dava hakkı ayrı bir haktır. Bu husus dikkate alınarak madde yeniden düzenlenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açmazsa, iflas idaresi veya elinde aciz belgesi bulunan alacaklıları belirli koşullarla bu davayı açabilir.

Borçlu bir mirasçı, alacaklılarının eline geçecek diye saklı payını istemekten kaçınabilir. Madde bu durumda alacaklıları korur. Dava hakkı şu kişilere tanınmıştır:

• Mirasçı iflas etmişse iflas idaresine.
• Mirasın geçtiği tarihte mirasçı hakkında ellerinde ödemeden aciz belgesi bulunan alacaklılara. Aciz belgesi, icra takibinde alacağın borçlunun mallarından tahsil edilemediğini gösteren belgedir.

Bu kişiler önce mirasçıya tenkis davası açması için ihtarda bulunmalıdır. Mirasçı ihtara rağmen dava açmazsa, alacaklarını elde etmek için gerekli olan oranda tenkis davası açabilirler. Dava, mirasçıya tanınan hak düşürücü süre içinde açılmalıdır (TMK m. 571).

İkinci fıkra mirasçılıktan çıkarma hâlini düzenler. Mirasbırakan saklı paylı bir mirasçıyı mirasçılıktan çıkarmışsa ve çıkarılan kişi bu tasarrufa itiraz etmiyorsa, iflas idaresi veya alacaklılar aynı koşullarla tenkis davası açabilir. Mirasçılıktan çıkarma sebepleri TMK m. 510'da, çıkarmaya itiraz hâlinde ispat yükü TMK m. 512'de düzenlenmiştir.

Gerekçeye göre alacaklılara tanınan hak, mirasçının dava hakkının onlara geçmesi değil, kanunun alacaklılara tanıdığı ayrı bir haktır.