TMK Madde 552 – Genel olarak

TMK Madde 552 metni

Görev ve yetkileri / Genel olarak

Madde 552

Mirasbırakan, tasarrufunda aksini öngörmüş veya sınırlı bir görev vermiş olmadıkça vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın son arzularının yerine getirilmesi için gerekli bütün işlemleri yapmakla görevli ve yetkilidir.

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, özellikle;

1. Göreve başladıktan sonra gecikmeksizin terekedeki malların, hakların ve borçların listesini düzenler. Liste düzenlenirken olanak varsa mirasçılar hazır bulundurulur.

2. Terekeyi yönetir ve yönetimin gerektirdiği ölçüde tereke mallarının zilyetliğinin kendisine devrini ister.

3. Tereke alacaklarını tahsil eder, borçlarını öder.

4. Vasiyetleri yerine getirir.

5. Terekenin paylaşılması için plân hazırlar.

6. Tereke ile ilgili dava ve takiplerde miras ortaklığını temsil eder. Mirasçılar tarafından açılmış davalardan görevi ile ilgili olanlara müdahil olarak katılabilir.

7. Açtığı veya aleyhine açılan davalar ile yapılan takipleri mirasçılara bildirir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 552 gerekçesi

Maddede vasiyeti yerine getirme görevlisinin görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Yürürlükteki Kanunun 498 inci maddesinde bu hususta mirası resmen idareye memur kimsenin hak ve vazifelerine yollama yapılmış ise de, mirasın resmen idaresi kısmında bu konuda yeterli bir açıklık yoktur.

Birinci fıkrada önce kural ifade edilmiş ve mirasbırakan tasarrufunda aksini öngörmüş veya sınırlı bir görev vermiş olmadıkça, vasiyeti yerine getirme görevlisinin mirasbırakanın son arzularının yerine getirilmesi için gerekli bütün işlemleri yapmakla görevli ve yetkili olacağı belirtilmiştir.

İkinci fıkrada, yürürlükteki Kanunun 498 inci maddesinin ikinci fıkrası ile Alman ve İtalyan Medenî Kanunlarının hükümleri göz önünde tutularak vasiyeti yerine getirme görevlisinin özellikle yapması gereken işler sayılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, vasiyeti yerine getirme görevlisinin mirasbırakanın son arzularını gerçekleştirmek için hangi işleri yapmakla görevli ve yetkili olduğunu düzenler.

Genel kural geniştir. Mirasbırakan tasarrufunda aksini öngörmemiş veya görevi belirli işlerle sınırlamamışsa görevli, son arzuların yerine getirilmesi için gereken bütün işlemleri yapabilir. Mirasbırakan isterse görevi, örneğin yalnızca belirli bir vasiyetin yerine getirilmesiyle sınırlayabilir.

Görevlinin özellikle yapması gereken işler şunlardır:

• Göreve başlar başlamaz terekedeki malların, hakların ve borçların listesini çıkarmak. Mümkünse bu sırada mirasçılar da hazır bulundurulur.
• Terekeyi yönetmek ve bunun için gerekli olduğu ölçüde tereke mallarının zilyetliğinin kendisine devrini istemek.
• Terekenin alacaklarını tahsil etmek, borçlarını ödemek.
• Vasiyetleri, yani mirasbırakanın belirli kişilere bıraktığı malları veya edimleri yerine getirmek.
• Terekenin paylaşılması için bir plan hazırlamak.
• Tereke ile ilgili dava ve icra takiplerinde miras ortaklığını temsil etmek; mirasçıların açtığı davalardan göreviyle ilgili olanlara müdahil olarak katılmak.
• Açtığı veya kendisine karşı açılan davaları ve yapılan takipleri mirasçılara bildirmek.

Mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle terekeyi kanun gereği kazanır (TMK m. 599); görevlinin varlığı bunu değiştirmez, yalnızca yönetim ve tasarruf yetkisini sınırlar. Vasiyet alacaklıları da istemlerini görevli varsa ona yöneltir (TMK m. 600). Görevlinin hazırladığı paylaşma planı mirasçıları kendiliğinden bağlamaz; paylaşma mirasçıların anlaşmasıyla veya mahkeme kararıyla yapılır (TMK m. 642). Görevli tereke mallarını devretmek veya üzerlerinde sınırlı aynî hak kurmak için kural olarak sulh hâkiminden izin almalıdır (TMK m. 553).