TMK Madde 528 – Kapsamı

TMK Madde 528 metni

Miras sözleşmeleri / Mirastan feragat sözleşmesi / Kapsamı

Madde 528

Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir.

Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder.

Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 528 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 475 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde konu ve kenar başlıklarıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Madde, İsviçre Medenî Kanununun 495 inci maddesine olduğu gibi üç fıkra hâline getirilmiştir. Mirasbırakanın, bir mirasçısı ile birlikte karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabileceği ifade edilmiştir. Bir mirasçının mirastan feragatini temin etmek, mirasbırakan yönünden ölüme bağlı tasarruftur. Mirastan feragat sözleşmesi kural olarak, saklı paylı mirasçıyı mirastan uzaklaştırmak için başvurulan bir yoldur. Saklı payı olmayan bir mirasçı ile veya vasiyet alacaklısı ya da atanan mirasçı ile de feragat sözleşmesi yapılmasına engel yoktur.

Feragat eden, mirasbırakanın ölümünde artık ona mirasçı olmaz; bunun sonucu olarak da mirasçılara ait hak ve yetkilere sahip olmadığı gibi, tereke borçlarından da sorumlu değildir.

Maddenin son fıkrasında, feragatin, feragat edenin altsoyuna etkisi bakımından, yürürlükteki Kanunun karşılıklı ve karşılıksız feragat ayırımı yapmadan feragatin altsoya etkisini kabul eden İsviçre Medenî Kanununun 495 inci maddesinden farklı ve doğru düzenlemesi Türk toplumunun düşünce biçimine ve aile yapısına uygun olarak muhafaza edilmiştir. Böylece feragat karşılıklı sağlanarak yapılmış ise, feragat sözleşmesinde belirtilmedikçe, feragat, feragat edenin altsoyuna etkili olacak ve onların da mirasçılık sıfatlarını kaldıracaktır. Düzenlemenin zıt anlamından da feragat karşılık sağlanmadan yapılmışsa, feragat, feragat edenin füruunu etkilemeyecektir. Bu prensibin aksi de mirastan feragat sözleşmesi ile kararlaştırılabilir; ancak feragat edenin altsoyunun mirasbırakana karşı saklı paydan doğan hakları saklıdır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirastan feragat sözleşmesiyle bir mirasçı, karşılık alarak ya da karşılıksız olarak, mirasbırakan öldüğünde ona mirasçı olmaktan önceden vazgeçer ve mirasçılık sıfatını kaybeder.

Bu sözleşmeye olumsuz miras sözleşmesi de denir. Mirasbırakan ile mirasçısı arasında, mirasbırakan hayattayken yapılır. Gerekçede belirtildiği gibi en çok saklı paylı bir mirasçının, örneğin bir çocuğun, mirastan uzaklaştırılması için kullanılır. Saklı payı olmayan bir mirasçıyla da yapılabilir.

Sözleşme resmî vasiyetname şeklinde, taraflar arzularını memura aynı anda bildirerek ve iki tanık önünde imzalanarak yapılır (TMK m. 545). Mirasbırakanın ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmaması gerekir (TMK m. 503).

Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder. Mirasbırakan öldüğünde mirastan pay alamaz, saklı pay ileri süremez ve tereke borçlarından sorumlu olmaz.

Feragatin altsoya etkisi karşılığın varlığına göre değişir:

• Feragat bir karşılık alınarak yapılmışsa, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyu da mirasçı olamaz.
• Feragat karşılıksız yapılmışsa altsoy etkilenmez. Feragat eden önceden ölmüş gibi onun yerine kendi altsoyu mirasçı olur.

Örnek: Baba sağlığında oğluna bir daire verir; oğul da bunun karşılığında mirastan feragat eder. Baba öldüğünde oğul mirasçı olmaz. Sözleşmede aksi yazılı değilse oğlun çocukları da onun yerine mirasçı olamaz.

Feragat, mirasın reddinden farklıdır. Ret, mirasbırakanın ölümünden sonra, üç ay içinde sulh mahkemesine yapılan tek taraflı bir beyandır (TMK m. 605, 606, 609). Feragat ise ölümden önce, mirasbırakanla birlikte yapılan bir sözleşmedir.

Feragatin hükümden düşmesi TMK m. 529'da, tereke alacaklılarının hakları TMK m. 530'da, feragat karşılığının tenkisi ve geri verilmesi TMK m. 573 ve 574'te düzenlenmiştir.

Yabancı unsurlu durumlarda ölüme bağlı tasarrufun şekli için yapıldığı ülke hukuku veya ölenin millî hukuku esas alınabilir (MÖHUK m. 20/4, 7). Yurt dışında yaşayan biri bu sözleşmeyi bulunduğu ülkenin şekil kurallarına uygun olarak da yapabilir.