TMK Madde 529 – Hükümden düşmesi

TMK Madde 529 metni

Miras sözleşmeleri / Mirastan feragat sözleşmesi / Hükümden düşmesi

Madde 529

Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmış olup bu kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde, feragat hükümden düşer.

Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmamışsa, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır ve bunların herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde, feragat yine hükümden düşer.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 529 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 476 ncı maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı İsviçre Medenî Kanununun 496 ncı maddesine uygun olarak "Hükümden düşmesi" şeklinde değiştirilmiştir. Madde İsviçre aslına uygun olarak daha anlaşılır biçimde yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Maddenin birinci fıkrasında, mirastan feragat sözleşmesinin lehine yapıldığı kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde feragatin geçersiz olacağı belirtilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında, yürürlükteki Kanunun çok açık olarak belirtilmeyen hükmüne açıklık getirilmiş; feragat sözleşmesi belli bir kişi veya kişiler lehine yapılmamış ve mirasbırakan bu paydan sonradan da tasarruf etmemişse, feragatten feragat edenin en yakın ortak kökün altsoyu lehine olduğu kabul edilmiştir.

Şayet feragat edene en yakın ortak kökün altsoyunda başka bir mirasçı yoksa feragat yine hükümsüzleşecektir.

Birlikte mirasçılar lehine feragat edilmişse, mirasbırakan feragat edenin hissesinde tasarruf edemez. Bu hisse feragat edenle birlikte mirasçı olan mirasçılarda kalır. Şayet birlikte mirasçı olanların hepsi mirasçı olamazsa feragat hükümsüzleşir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Belli bir kişi lehine yapılan mirastan feragat, o kişi herhangi bir sebeple mirasçı olamazsa hükümden düşer; lehine kimse belirtilmemişse feragat en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır.

Feragat eden mirasçı çoğu zaman mirastan belirli bir kişinin yararlanması için vazgeçer. Örneğin bir kardeş, diğer kardeşinin daha fazla pay alması amacıyla feragat edebilir. Madde, bu amacın gerçekleşmemesi hâlinde feragatin akıbetini düzenler.

Birinci fıkraya göre feragat açıkça belli bir kişi lehine yapılmışsa ve bu kişi mirasçı olamazsa feragat hükümden düşer. Lehine feragat edilen kişinin mirasbırakandan önce ölmesi, mirası reddetmesi veya mirastan yoksun kalması bunun örnekleridir. Bu durumda feragat eden, sözleşme hiç yapılmamış gibi yeniden mirasçı olur.

İkinci fıkra, sözleşmede lehine feragat edilen kişinin gösterilmediği durumu düzenler. Feragat, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır. Ortak kök, feragat eden ile diğer mirasçıların bağlandığı en yakın ortak üstsoydur. Bir çocuk babasının mirasından feragat etmişse ortak kök babadır ve feragat babanın diğer altsoyu, yani feragat edenin kardeşleri ve onların altsoyu lehine sayılır. Bu kişilerden hiçbiri mirasçı olamazsa feragat yine hükümden düşer.

Gerekçeye göre birlikte mirasçılar lehine feragat edilmişse mirasbırakan feragat edenin payında tasarruf edemez; bu pay, feragat edenle birlikte mirasçı olanlara kalır.