TMK Madde 516 – Mirasçı atama

TMK Madde 516 metni

Mirasçı atama

Madde 516

Mirasbırakan, mirasının tamamı veya belli bir oranı için bir veya birden çok kişiyi mirasçı atayabilir.

Bir kişinin, mirasın tamamını veya belli bir oranını almasını içeren her tasarruf, mirasçı atanması sayılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 516 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 463 üncü maddesini karşılamaktadır.

Arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Yürürlükteki ikinci cümlede yer alan "Terekenin tamamı veya şayi bir cüz'ünü almak üzere" ifadesi yerine "mirasın tamamını veya belli bir oranını almasını içeren" demek suretiyle, terekede tek varlık olan belli bir malın vasiyet edilmesi hâlinde, somut olayın özelliğine göre bu tasarrufun gerektiğinde mirasçı atama (nasbi) olarak yorumlanabilmesi olanağı getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasbırakan, mirasının tamamı veya belli bir oranı için bir ya da birkaç kişiyi mirasçı atayabilir; bir kişiye mirasın tamamını ya da bir oranını veren her tasarruf mirasçı atama sayılır.

Atanmış mirasçı, vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasçı yapılan kişidir. "Mirasımın yarısını yeğenime bırakıyorum" bu niteliktedir. Atanmış mirasçı, yasal mirasçılar gibi mirasbırakanın küllî halefi olur. Bu, terekenin haklarıyla ve borçlarıyla birlikte bir bütün olarak ona geçmesi demektir. Sonuçları şunlardır:

• Diğer mirasçılarla birlikte terekenin ortak maliki olur ve paylaşmaya katılır.
• Tereke borçlarından sorumlu olur.
• Mirası reddedebilir (TMK m. 605). Ret süresi, tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihten işler (TMK m. 606).

Mirasçı atama, belirli mal bırakmadan farklıdır (TMK m. 517). Kendisine belirli bir mal bırakılan kişi mirasçı olmaz; yalnızca mirasçılardan o malın kendisine verilmesini isteme hakkı kazanır (TMK m. 600) ve tereke borçlarından sorumlu tutulmaz.

Ayrımda kullanılan kelimeler değil, tasarrufun içeriği belirleyicidir. Gerekçede açıklandığı gibi terekedeki tek varlık bir ev olup bu ev bir kişiye bırakılmışsa, somut olayın özelliğine göre bu tasarruf mirasçı atama olarak yorumlanabilir.

Atanmış mirasçıya, tasarrufa bildirimden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmezse sulh mahkemesince durumunu gösteren bir belge verilir (TMK m. 598/2). Atama saklı payları zedeliyorsa saklı paylı mirasçılar tenkis davası açabilir (TMK m. 560).