TMK Madde 514 – Genel olarak

TMK Madde 514 metni

Genel olarak

Madde 514

Mirasbırakan, tasarruf özgürlüğünün sınırları içinde, malvarlığının tamamında veya bir kısmında vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle tasarrufta bulunabilir.

Mirasbırakanın üzerinde tasarruf etmediği kısım yasal mirasçılarına kalır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 514 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 461 inci maddesini karşılamaktadır.

Kaynak Kanunun 481 inci maddesinde olduğu gibi maddeye ikinci fıkra eklenmek suretiyle, mirasbırakanın üzerinde tasarruf etmediği terekenin yasal mirasçılarına kaldığı hükme bağlanmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasbırakan, saklı paylara dokunmadan malvarlığı hakkında vasiyetname veya miras sözleşmesiyle tasarruf edebilir; tasarruf etmediği kısım yasal mirasçılara kalır.

Ölüme bağlı tasarruf, hükmünü kişinin ölümüyle doğuran hukuki işlemdir. Kanun bunun için iki araç tanır:

• Vasiyetname: mirasbırakanın tek taraflı beyanıdır ve mirasbırakan ondan her zaman dönebilir (TMK m. 542).
• Miras sözleşmesi: mirasbırakanın bir başkasıyla yaptığı sözleşmedir ve onu kural olarak bağlar (TMK m. 527, 528).

Tasarruf özgürlüğünün sınırı saklı paylardır (TMK m. 505, 506). Mirasbırakan ayrıca hukuka ve ahlaka aykırı tasarruflarda bulunamaz (TMK m. 515).

Ölüme bağlı tasarrufların içeriği izleyen maddelerde düzenlenmiştir: koşul ve yükleme (TMK m. 515), mirasçı atama (TMK m. 516), belirli mal bırakma (TMK m. 517), yedek mirasçı atama (TMK m. 520), artmirasçı atama (TMK m. 521) ve vakıf kurma (TMK m. 526).

İkinci fıkra gerekçede belirtildiği gibi yeni eklenmiştir ve kendiliğinden anlaşılan bir sonucu açıkça söyler. Örneğin vasiyetnamesinde yalnızca evini bir arkadaşına bırakan kişinin geri kalan malları, banka hesapları ve diğer hakları yasal mirasçılarına kanundaki oranlarla geçer.