TMK Madde 511 – Hükümleri

TMK Madde 511 metni

Mirasçılıktan çıkarma / Hükümleri

Madde 511

Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz.

Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır.

Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 511 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 458 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrası yürürlükteki metnin tekrarından ibarettir.

İkinci fıkra hükmü uygulamada bu konuda doğan tereddütleri gidermek amacıyla, açık hâle getirilmiştir. Mirasçılıktan çıkarılan (mirastan ıskat edilen) kimsenin miras payının, mirasbırakan sadece çıkarma ile yetinmiş ve çıkardığı mirasçının hissesi üzerinde tasarrufta bulunmamışsa bu kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi diğer mirasçılara intikali hükme bağlanmıştır. Bu hükme göre mirasçılıktan çıkarılanın miras hissesinin diğer mirasçılara intikalinin ön koşulu, mirasbırakanın bu pay üzerinde tasarrufta bulunmamasıdır. Böyle bir tasarruf yoksa maddeye göre, birinci plânda mirasçılıktan çıkarılanın altsoyu varsa, mirasçılıktan çıkarılana ait pay bunlara verilecektir. Altsoy yoksa, mirasçılıktan çıkarılana ait miras hissesi, mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarına verilecektir.

Mirasbırakan sadece çıkarma ile yetinmeyip, çıkardığı mirasçının hissesinde tasarruf etmesi hâli üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Çıkarılan mirasçının altsoyu varsa ve bu altsoy mirasbırakanın mahfuz hisseli mirasçısı ise, bunlar kendi saklı paylarını isteyebilecekler; bu saklı paya tecavüz eden tasarrufun tenkisini talep edebileceklerdir.

Çıkarılan mirasçının altsoyu yoksa veya çıkarılan mirasçının altsoyu saklı paylı mirasçı değil ise, mirasbırakan çıkardığı mirasçının hissesinde dilediği gibi tasarrufta bulunabilir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasçılıktan çıkarılan kişi mirastan pay alamaz ve tenkis davası açamaz; payı, önceden ölmüş gibi altsoyuna, altsoyu yoksa diğer yasal mirasçılara kalır.

Birinci fıkra çıkarmanın çıkarılan kişi bakımından sonucunu gösterir. Bu kişi yasal payını da saklı payını da kaybeder. Saklı payın zedelendiğini ileri sürerek tenkis davası açma hakkı da yoktur (TMK m. 560). Çıkarmanın geçerli olması için sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz hâlinde ispatlanması gerekir (TMK m. 512).

İkinci fıkra, mirasbırakan yalnızca çıkarma yapıp boşalan pay hakkında başka bir şey söylememişse ne olacağını düzenler. Çıkarılan kişi mirasbırakandan önce ölmüş sayılır:

• Çıkarılanın altsoyu varsa pay onlara geçer.
• Altsoyu yoksa pay mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarına kalır.

Örnek: Baba, oğlu A'yı geçerli bir sebeple mirasçılıktan çıkarmış ve başka bir tasarrufta bulunmamıştır. A'nın iki çocuğu varsa A'nın payı bu iki toruna eşit olarak geçer.

Üçüncü fıkra, mirasbırakanın çıkarılanın payını başka birine bıraktığı durumu düzenler. Çıkarılanın altsoyu, çıkarılan kişi önceden ölmüş gibi kendi saklı payını isteyebilir. Yukarıdaki örnekte baba A'nın payını bir arkadaşına vasiyet etmişse, torunlar saklı paylarını bu vasiyete karşı tenkis davasıyla koruyabilir. Çıkarma yalnızca çıkarılan kişiyi cezalandırır; onun çocuklarının saklı payını ortadan kaldırmaz.

Çıkarılanın altsoyu yoksa ya da altsoyu saklı paylı mirasçı değilse mirasbırakan bu pay üzerinde serbestçe tasarruf eder. Örneğin bir ebeveyn mirasçılıktan çıkarılmışsa onun altsoyu olan kardeşlerin saklı payı bulunmadığından mirasbırakan bu payı dilediğine bırakabilir.

Mirastan yoksunlukta da benzer kural vardır: Yoksun olanın altsoyu, önceden ölmüş kimsenin altsoyu gibi mirasçı olur (TMK m. 579).