TMK Madde 510 – Sebepleri

TMK Madde 510 metni

Mirasçılıktan çıkarma / Sebepleri

Madde 510

Aşağıdaki durumlarda mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir:

1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse,

2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 510 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 457 nci maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki maddenin (1) nolu bendinde mirasçılıktan çıkarma sebebi olarak "ağır bir cürüm" öngörülmüş iken, yapılan değişiklikle bunun yerine "ağır bir suç" deyimi kullanılmıştır. Nitekim maddenin İsviçre Medenî Kanunundaki aslı olan 477 nci maddesinde ve bundan esinlenen 1984 tarihli Öntasarıda da "cürüm" yerine "suç" sözcüğü kullanılmıştır.

Mirasçılıktan çıkarılanın işlediği suçun ağır suç oluşturup oluşturmadığına hukuk hâkimi, ceza hukukunun buna ilişkin kurallarıyla bağlı olmaksızın karar verecektir.

Maddenin (2) numaralı bendinde "Murisine veya ailesine karşı kanunen mükellef olduğu vazifeleri" yerine daha anlaşılır bir ifade olarak "Mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülükleri" terimi kullanılmıştır. Bu değişiklik de 1984 tarihli Öntasarının düzenlemesine uygundur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasbırakan, ağır suç işleyen veya aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmeyen saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir.

Saklı paylı mirasçılar, yani altsoy, ana baba ve eş, kural olarak mirastan tamamen yoksun bırakılamaz (TMK m. 506). Mirasçılıktan çıkarma bu kuralın istisnasıdır ve mirasçının saklı payını da elinden alır. Saklı payı olmayan mirasçıları mirasbırakan zaten bir vasiyetle mirasın dışında bırakabildiğinden, bu kurum yalnızca saklı paylı mirasçılar için anlam taşır.

Çıkarma ancak vasiyetname veya miras sözleşmesiyle yapılabilir ve sebebin tasarrufta açıkça belirtilmesi gerekir (TMK m. 512). Madde iki sebep tanır:

• Mirasçının mirasbırakana veya onun yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi. Gerekçeye göre suçun ağır olup olmadığına hukuk hâkimi karar verir; ceza hukukundaki sınıflandırmayla bağlı değildir. Bu nedenle ceza mahkûmiyeti şart değildir.
• Mirasçının mirasbırakana veya onun ailesine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi. Yardıma muhtaç ana babaya nafaka ve bakım yükümlülüğünün ihmal edilmesi (TMK m. 364) ya da eşin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal etmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Basit bir küslük veya ilgisizlik yetmez; ihlalin önemli ölçüde olması gerekir.

Çıkarmanın sonuçları TMK m. 511'de, ispat yükü TMK m. 512'de, borçlu altsoyun koruyucu amaçla çıkarılması ise TMK m. 513'te düzenlenmiştir.

Mirasçılıktan çıkarma, mirastan yoksunluktan farklıdır. Yoksunluk, mirasbırakanı öldürmeye teşebbüs gibi ağır davranışlarda bir tasarrufa gerek olmadan kanun gereği doğar (TMK m. 578). Çıkarma ise mirasbırakanın kendi iradesine bağlıdır.