TMK Madde 509 – Sigorta alacakları

TMK Madde 509 metni

Tasarruf edilebilir kısım / Tasarruf edilebilir kısmın hesabı / Sigorta alacakları

Madde 509

Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası sözleşmesi yapması veya böyle bir kişiyi sonradan lehdar olarak tayin etmesi ya da sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlararası veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye devretmesi hâlinde, sigorta alacağının mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeri terekeye eklenir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 509 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 456 ncı maddesini karşılamaktadır.

"İvazsız" terimi yerine "karşılıksız" terimi; "iştira kıymeti" deyimi yerine de "satın alma değeri" terimi kullanılmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasbırakan kendi ölümünde başkasına ödenmek üzere hayat sigortası yaptırmışsa, sigortanın ölüm anındaki satın alma değeri tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye eklenir.

Hayat sigortasında lehdar, yani sigorta bedelini alacak kişi, bu bedeli terekeden değil doğrudan sigorta şirketinden alır. Bu nedenle sigorta bedeli normalde terekeye girmez. Ancak mirasbırakan, sigorta primlerini kendi malvarlığından ödeyerek bir kişiye karşılıksız bir değer aktarmış olur. Madde, bu yolla saklı payların boşaltılmasını önlemek için sigortayı hesaba katar.

Madde üç durumu kapsar:

• Mirasbırakanın başından itibaren üçüncü kişi lehine hayat sigortası yapması.
• Var olan sigortada üçüncü kişiyi sonradan lehdar olarak belirlemesi.
• Sigortacıya karşı istem hakkını sağlığında veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak başkasına devretmesi.

Hesaba eklenen tutar, ödenecek sigorta bedelinin tamamı değil, sözleşmenin ölüm anındaki satın alma değeridir. Bu değer, gerekçede eski terimiyle "iştira kıymeti" olarak anılan, sigorta sözleşmesinin o anda sona erdirilmesi hâlinde sigortacının ödeyeceği tutardır.

Saklı payın zedelendiği anlaşılırsa aynı değer tenkise de tâbidir (TMK m. 567). Bu durumda lehdar, satın alma değeri üzerinden tenkis davasının muhatabı olabilir.