TMK Madde 505 – Kapsamı

TMK Madde 505 metni

Tasarruf edilebilir kısım / Kapsamı

Madde 505

(Değişik birinci fıkra: 4/5/2007-5650/1 md.) Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan miras bırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir.

Bu mirasçılardan hiç biri yoksa, mirasbırakan mirasının tamamında tasarruf edebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 505 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 452 nci maddesini karşılamaktadır.

Madde arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasbırakan, altsoyu, ana babası veya eşi mirasçı olarak varsa mirasının yalnızca saklı paylar dışında kalan kısmını vasiyet veya miras sözleşmesiyle dilediğine bırakabilir.

Saklı pay, kanunun en yakın mirasçılara ayırdığı ve mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarla ya da bazı bağışlarla dokunamayacağı miras kısmıdır. Saklı paylar dışında kalan kısma tasarruf edilebilir kısım (tasarruf nisabı) denir. Saklı pay oranları TMK m. 506'da, tasarruf edilebilir kısmın hesabı TMK m. 507-509'da düzenlenmiştir.

Saklı paylı mirasçılar altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eştir. Bu kişilerin saklı pay hakkı için somut olayda gerçekten mirasçı olmaları gerekir. Örneğin mirasbırakanın çocuğu varsa ana ve baba mirasçı olmadığından saklı payları da yoktur.

Birinci fıkra 4/5/2007 tarihli ve 5650 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Bu değişiklikle kardeşler saklı paylı mirasçılar arasından çıkarılmış, aynı Kanunla TMK m. 506'daki kardeşlere ait bent de yürürlükten kaldırılmıştır. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir.

İkinci fıkraya göre bu mirasçılardan hiçbiri yoksa mirasbırakan mirasının tamamında serbestçe tasarruf eder. Evli olmayan, çocuğu bulunmayan ve ana babası ölmüş bir kişi, kardeşleri olsa bile malvarlığının tamamını vasiyetle dilediği kişiye veya bir kuruma bırakabilir.

Saklı payı aşan bir tasarruf kendiliğinden geçersiz olmaz. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açarak tasarrufun saklı payını karşılayacak ölçüde indirilmesini isteyebilir (TMK m. 560). Dava hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden başlayarak on yıl geçmekle düşer (TMK m. 571).