TMK Madde 495 – Altsoy

TMK Madde 495 metni

Kan hısımları / Altsoy

Madde 495

Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur.

Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar.

Mirasbırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 495 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 439 uncu maddesini karşılamaktadır.

Anlaştırılmak suretiyle kenar başlıklarıyla birlikte yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasbırakanın çocukları ve torunları gibi altsoyunun birinci derece yasal mirasçı olduğunu, çocukların eşit pay aldığını ve önce ölen çocuğun yerine onun altsoyunun geçtiğini düzenler.

Bir kişi vasiyetname veya miras sözleşmesi yapmadan öldüğünde mirası kanunun belirlediği yakınlarına, yani yasal mirasçılarına geçer. Türk hukuku kan hısımlarını zümrelere ayırır. Birinci zümre mirasbırakanın altsoyudur; çocukları, torunları ve onların çocukları bu zümrededir. Altsoy varsa ikinci zümredeki ana baba ve onların altsoyu, örneğin kardeşler, mirasçı olamaz (TMK m. 496). Sağ kalan eş ise her zümreyle birlikte mirasçı olur ve altsoyla birlikte mirasın dörtte birini alır (TMK m. 499).

Madde üç kural koyar.

Birincisi, altsoy birinci derece mirasçıdır. Mirasbırakanın sağ bir çocuğu veya torunu varsa miras önce onlara gider.

İkincisi, çocuklar eşit olarak mirasçıdır. Kız ve erkek çocuk, büyük ve küçük çocuk, farklı evliliklerden doğan çocuklar aynı payı alır. Babaya tanıma veya hâkim hükmüyle bağlanan evlilik dışı çocuklar da evlilik içi çocuklar gibi mirasçıdır (TMK m. 498). Evlatlık ve altsoyu da evlat edinene kan hısmı gibi mirasçı olur (TMK m. 500).

Üçüncüsü halefiyettir. Mirasbırakandan önce ölmüş bir çocuğun yerini onun kendi altsoyu alır. Bu kural her derecede uygulanır; torun da önce ölmüşse onun çocukları onun yerine geçer.

Bir örnek: Mirasbırakanın eşi kendisinden önce ölmüş, üç çocuğundan biri de kendisinden önce ölmüş ve geride iki çocuk bırakmıştır. Miras üçe bölünür. Sağ olan iki çocuk üçte birer pay alır. Ölen çocuğun üçte birlik payı onun iki çocuğu arasında eşit olarak bölünür ve torunların her biri altıda bir alır.

Mirası reddeden mirasçının payı da, mirasbırakandan önce ölmüş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m. 611). Altsoyun yasal miras payının yarısı saklı paydır (TMK m. 506). Saklı pay, mirasbırakanın vasiyetname veya bağışlarla ortadan kaldıramayacağı paydır.

Gerekçeye göre madde anlaşılır kılınarak kenar başlıklarıyla birlikte yeniden yazılmış, hükümde değişiklik yapılmamıştır.

Ölen kişi Türk vatandaşıysa mirası Türk hukukuna tabidir; Türkiye'deki taşınmazlara ise ölenin vatandaşlığı ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 20/1). Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının mirasında, yaşadıkları ülkenin mahkemeleri kendi kanunlar ihtilafı kurallarını veya o ülkenin taraf olduğu anlaşmaları uygulayabilir. Bu nedenle aynı miras için iki ülkede farklı hukukun uygulanması mümkündür.