TMK Madde 494 – Vesayet altındaki kişinin alacağı

TMK Madde 494 metni

Vesayet altındaki kişinin alacağı

Madde 494

Vesayet altındaki kişinin vasi veya Devlete karşı alacakları imtiyazlı alacaktır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 494 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 438 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vesayet altındaki kişinin vasiye veya devlete karşı alacaklarının imtiyazlı alacak olduğunu, yani diğer alacaklardan önce ödeneceğini düzenler.

İmtiyazlı alacak, borçlunun malları paraya çevrildiğinde adi alacaklardan önce ödenen alacaktır. Bir borçlunun birden fazla alacaklısı varsa ve malları bütün borçlara yetmiyorsa, alacaklar kanundaki sıraya göre ödenir. Bu sıra İcra ve İflas Kanununda (m. 206) düzenlenmiştir.

Bu madde, vesayet altındaki kişinin vesayetten doğan alacaklarını imtiyazlı saymıştır. Başlıca örnekler şunlardır:

• vasinin kusurlu yönetimi nedeniyle doğan tazminat alacağı (TMK m. 467),
• vasinin teslim etmediği veya kendi işinde kullandığı paraların iadesi alacağı,
• devletin sorumlu olduğu hâllerde devlete karşı tazminat alacağı (TMK m. 468).

Kuralın amacı, kendi işlerini yönetemeyen ve vasiye güvenmek zorunda kalan kişiyi korumaktır. Vasi borca batmışsa ve başka alacaklıları da varsa, vesayet altındaki kişi bu alacaklılarla aynı sırada beklemez; alacağı onlardan önce ödenir. Vasinin borç ödemede acze düşmesi zaten görevden alınma sebebidir (TMK m. 483). Bu madde ise görevden almanın gideremediği zararın tahsilini güvenceye alır.

Alacağın varlığı ve miktarı, kural olarak son rapor ve kesin hesabın incelenmesiyle ortaya çıkar (TMK m. 490). Tazminat davaları için zamanaşımı süreleri TMK m. 492 ve 493'te düzenlenmiştir.

Gerekçeye göre madde anlaşılır kılınarak yeniden yazılmış, hükümde değişiklik yapılmamıştır.