TMK Madde 483 – Sebepleri

TMK Madde 483 metni

Görevden alınma / Sebepleri

Madde 483

Vasi, görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır veya güveni sarsıcı davranışlarda bulunur ya da borç ödemede acze düşerse, vesayet makamı tarafından görevden alınır.

Vasinin görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşerse, vesayet makamı kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 483 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 427 nci maddesini karşılamaktadır.

Anlaştırılmak suretiyle yeniden ve iki fıkra hâlinde kaleme alınmıştır. Maddede "sulh hâkimi" yerine "vesayet makamı" deyimi kullanılmıştır. Bu şekilde madde İsviçre Medenî Kanununun 445 inci maddesine uygun hâle getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasinin hangi durumlarda vesayet makamınca görevden alınacağını düzenler; kusurlu davranışlar ile kusur olmasa da görevin yürütülemediği hâlleri ayırır.

Birinci fıkra, vasinin görevden alınmasını gerektiren davranışları sayar:

• görevini ağır biçimde savsaklaması, yani ihmal etmesi,
• yetkilerini kötüye kullanması,
• güveni sarsıcı davranışlarda bulunması,
• borç ödemede acze düşmesi.

Bu hâllerden biri varsa vesayet makamı, yani sulh hukuk mahkemesi, vasiyi görevden alır. Vesayet altındaki kişinin parasını kendi işleri için kullanan, yıllık hesabı vermeyen veya kişinin bakımıyla hiç ilgilenmeyen bir vasi bu kapsamda değerlendirilebilir. Borç ödemede acze düşme, vasinin kendi mali sıkıntısının yönettiği malvarlığını tehlikeye sokabileceği düşüncesine dayanır.

İkinci fıkra, kusur aramayan bir görevden alma sebebi öngörür. Vasi elinden geleni yapsa bile görevini yürütmekte yetersiz kalıyor ve bu yüzden vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşüyorsa, vesayet makamı onu görevden alabilir. Bu hâlde görevden alma mahkemenin takdirindedir.

Görevden alma, vasiyi cezalandırmaktan çok vesayet altındaki kişiyi korumaya yöneliktir. Bu nedenle mahkeme, ağır olmayan hâllerde önce vasiyi uyarır (TMK m. 485/2). Görevden almayı kimlerin isteyebileceği, araştırma ve dinleme yükümlülüğü, geçici önlemler ve itiraz yolu TMK m. 484–488'de düzenlenmiştir.

Gerekçeye göre madde, kaynak kanun olan İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak iki fıkra hâlinde yazılmış ve "sulh hâkimi" yerine "vesayet makamı" deyimi kullanılmıştır.