TMK Madde 481 – Engelin veya kaçınma sebebinin ortaya çıkması

TMK Madde 481 metni

Sürenin sona ermesi ve uzatılmaması / Engelin veya kaçınma sebebinin ortaya çıkması

Madde 481

Vasi, vasiliğe engel bir sebebin ortaya çıkması hâlinde görevinden çekilmek zorundadır.

Vasi, bir kaçınma sebebi ortaya çıktığı takdirde sürenin bitiminden önce görevinden alınmasını isteyebilir; ancak, önemli sebeplerin varlığı hâlinde görevine devam etmek zorundadır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 481 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 425 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrası "vasiliğe engel bir sebebin" ortaya çıkması hâlinde vasinin görevinden çekilmek zorunda olduğunu hükme bağlamaktadır. Buradaki "vasiliğe engel bir sebep" deyimi, yürürlükteki metinde yer alan "ehliyete mani veya vasilikle telifi gayrikabil sebebi" içerecek genişlikte bir kavramdır.

Maddenin ikinci fıkrasında, bir kaçınma sebebinin ortaya çıkması durumunda vasinin görev süresinin bitiminden önce görevinden alınmasını isteme olanağı tanınmaktadır. Ancak önemli sebepler varsa vasi süresinin sonuna kadar görevine devam etmekle yükümlüdür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Görev sırasında vasiliğe engel bir sebep çıkarsa vasinin görevden çekilmek zorunda olduğunu, kaçınma sebebi doğarsa görevden alınmasını isteyebileceğini düzenler.

Kanun, bazı kişilerin vasi olamayacağını, bazılarının ise vasilikten kaçınabileceğini ayrı ayrı düzenler. Bu madde, bu sebeplerin vasi atandıktan sonra ortaya çıkması durumunu ele alır.

Birinci fıkra vasiliğe engel sebepleri konu alır. Vasi görev sırasında vasi olamayacak bir duruma düşerse görevinden çekilmek zorundadır. Bu bir seçenek değil, yükümlülüktür. Örneğin vasinin çıkarı vesayet altındaki kişinin çıkarıyla önemli ölçüde çatışmaya başlarsa veya ikisi arasında ağır bir düşmanlık doğarsa vasinin görevde kalması uygun olmaz. Gerekçeye göre "vasiliğe engel bir sebep" kavramı, eski Kanundaki ehliyete engel durumları ve vasilikle bağdaşmayan sebepleri birlikte kapsayacak genişliktedir.

İkinci fıkra kaçınma sebeplerini konu alır. Kaçınma sebepleri, kişiye vasiliği üstlenmeme hakkı veren durumlardır; ileri yaş, hastalık veya başka ağır yükümlülükler bunlara örnektir. Böyle bir sebep sonradan doğarsa vasi, görev süresi dolmadan görevden alınmasını isteyebilir. Ancak önemli sebepler varsa, örneğin yerine uygun bir vasi bulunamıyorsa ve görevin bırakılması vesayet altındaki kişiyi zarara uğratacaksa, vasi süre sonuna kadar görevine devam etmek zorundadır.

Görevi sona eren vasi, yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmaya devam eder (TMK m. 482). Engel veya kaçınma sebebi bulunmasa da vasi, dört yılı doldurduğunda kaçınma hakkını kullanarak görevi bırakabilir (TMK m. 456/3).