TMK Madde 462 – Vesayet makamından

TMK Madde 462 metni

İzin / Vesayet makamından

Madde 462

Aşağıdaki hâllerde vesayet makamının izni gereklidir:

1. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması,

2. Olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi,

3. Olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri,

4. Ödünç verme ve alma,

5. Kambiyo taahhüdü altına girme,

6. Bir yıl veya daha uzun süreli ürün ve üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası sözleşmeleri yapılması,

7. Vesayet altındaki kişinin bir sanat veya meslekle uğraşması,

8. Acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması,

9. Mal rejimi sözleşmeleri, mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri yapılması,

10. Borç ödemeden aciz beyanı,

11. Vesayet altındaki kişi hakkında hayat sigortası yapılması,

12. Çıraklık sözleşmesi yapılması,

13. Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi,

14. Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 462 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 405 inci maddesini karşılamaktadır.

Ancak (2) numaralı bende "diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi" ifadesi eklenmiştir.

(3) numaralı benddeki "Alelade idare ihtiyaçları haricinde inşaat" yerine "olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri" deyimi kullanılmıştır.

Maddenin (6) numaralı bendindeki "bir yıl veya daha uzun süreli ürün ..." hükmündeki ürün kirası, yürürlükteki maddede "arazi kirası" olarak geçmektedir. Bu değişiklikle "arazi" sözcüğü yerine "ürün" sözcüğü kullanılmıştır. Böylece buraya sadece bir yıl veya daha uzun süreli taşınmazların değil, koşulları varsa taşınırların da ürün kirası dahil edilmiştir.

Maddenin (8) numaralı bendindeki "husumet" sözcüğü yerine "dava açma" sözcüğü kullanılmıştır. Açılan davada vesayet altındaki kişiyi temsilen vasinin davayı yürütmesi için ayrıca vesayet makamından izin almasına gerek olmadığından buraya eklenmesine gerek duyulmamıştır.

Yürürlükteki maddenin (9) numaralı bendinde, sadece miras taksim sözleşmesi izne tâbi tutulmuşken, yeni düzenlemede bu hükme ayrıca "miras payının devri sözleşmeleri" de dahil edilmiştir. Zira miras taksim sözleşmesi yeni deyimiyle "paylaşma sözleşmesi" kadar önemli olan, vesayet altındaki kişinin miras payının devri sözleşmelerinin, vesayet makamının izninden bağışık tutulmasının haklı bir gerekçesi olamaz.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasinin vesayet altındaki kişi adına yapacağı önemli işlemlerden hangilerinin vesayet makamının, yani sulh hukuk mahkemesinin iznine bağlı olduğunu sayar.

Vasi, vesayet altındaki kişiyi temsil eder ve olağan yönetim işlerini kendisi yürütür. Kişinin malvarlığını veya hayatını derinden etkileyen işlemlerde ise vasinin tek başına karar vermesi istenmemiştir. Madde bu işlemleri on dört bentte sayar. Başlıcaları şunlardır:

• taşınmazların alımı, satımı, ipotek edilmesi ve üzerlerinde başka bir aynî hak kurulması,
• olağan yönetimi aşan taşınır mallar ile hisse senedi gibi diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehni,
• olağan yönetimi aşan yapı işleri,
• ödünç para verme ve alma, çek ve senet gibi kambiyo taahhüdü altına girme,
• bir yıl veya daha uzun süreli ürün kirası ile üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası sözleşmeleri,
• dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato; acele hâllerde vasinin geçici önlem alma yetkisi saklıdır,
• mal rejimi sözleşmesi, mirasın paylaştırılması ve miras payının devri,
• vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi ve yerleşim yerinin değiştirilmesi.

Liste vesayet altındaki kişi için bir güvencedir. Vasi, örneğin kişiye ait bir daireyi mahkemenin izni olmadan satamaz; kişiyi bir bakımevine yerleştirmek de izne bağlıdır.

Gerekçeye göre (8) numaralı bentte "dava açma" ifadesi bilerek seçilmiştir. Vesayet altındaki kişiye karşı açılmış bir davayı vasinin yürütmesi için ayrıca izin gerekmez.

Daha ağır sonuçlu bazı işlemlerde vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni aranır (TMK m. 463). İzin alınmadan yapılan işlemlerin sonucu TMK m. 465'te düzenlenmiştir.

Yurt dışında yaşayan aileler için iki bent özellikle önemlidir. Vesayet altındaki kişinin başka bir ülkeye yerleşmek üzere taşınması, yerleşim yerinin değişmesi anlamına geldiğinden vesayet makamının iznini gerektirir. Kişinin Türkiye'deki bir mirasın paylaşılmasına katılması veya miras payını devretmesi de izne bağlıdır.