TMK Madde 461 – Şikâyet ve itiraz

TMK Madde 461 metni

Şikâyet ve itiraz

Madde 461

Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi ve her ilgili, vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına şikâyette bulunabilir.

Vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 461 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 404 üncü maddesini karşılamaktadır.

Sadece "Sulh mahkemesi" deyimi yerine "vesayet makamı", "asliye mahkemesi" deyimi yerine de "denetim makamı" deyimleri kullanılmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına şikâyeti ve vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına on gün içinde itirazı düzenler.

Vesayet sisteminde iki mahkeme görev yapar. Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir (TMK m. 397). Madde, bu iki makama yönelik iki ayrı başvuru yolunu birbirinden ayırır.

Birinci fıkra vasinin yaptıklarına karşı şikâyeti düzenler. Vasinin bir işlemi de hareketsiz kalması da şikâyete konu olabilir. Malların ihmal edilmesi, kişinin ihtiyaçlarının karşılanmaması veya vasinin vesayet altındaki kişiyle hiç ilgilenmemesi buna örnektir. Şikâyet hakkı iki gruba tanınmıştır:

• ayırt etme gücüne sahip vesayet altındaki kişinin kendisi,
• her ilgili; vesayet altındaki kişinin yakınları veya vasinin davranışından menfaati etkilenen başka bir kişi gibi.

Şikâyet vesayet makamına yapılır. Kanunda şikâyet için bir süre öngörülmemiştir. Vesayet makamı şikâyeti yerinde bulursa vasiyi uyarabilir, gerekli önlemleri alabilir veya şartları varsa onu görevden alabilir (TMK m. 483–487).

İkinci fıkra, vesayet makamının kararlarına karşı itirazı düzenler. İtiraz, kararın tebliğinden başlayarak on gün içinde denetim makamına yapılır. Vasinin görevden alınmasıyla ilgili kararlar için aynı süre TMK m. 488'de tekrarlanmış ve denetim makamının itiraz üzerine vereceği kararın kesin olduğu belirtilmiştir.

Gerekçeye göre maddede eski Kanuna göre yalnızca mahkeme adları yerine "vesayet makamı" ve "denetim makamı" deyimleri kullanılmış, hükümde değişiklik yapılmamıştır.