TMK Madde 45 – Gaiplik kararı
TMK Madde 45 metni
Ölüm kütüğü / Gaiplik kararı
Madde 45
Gaiplik kararı, hâkimin bildirmesi üzerine, ölüm kütüğüne kaydolunur.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 45 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 43 üncü maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, mahkemenin verdiği gaiplik kararının hâkimin bildirmesi üzerine ölüm kütüğüne kaydedileceğini düzenler.
Gaiplik kararı, ölümü kuvvetle muhtemel olan ama kesin olarak bilinmeyen bir kişi hakkında mahkemenin verdiği karardır (TMK m. 32–35). Bu kararla kişinin ölümüne bağlı haklar, ölüm ispat edilmiş gibi kullanılabilir. Bu sonuçların resmî işlemlerde ileri sürülebilmesi için kararın nüfus siciline işlenmesi gerekir.
Kayıt için ilgililerin ayrıca nüfus müdürlüğüne başvurması gerekmez. Kararı veren hâkim kararı nüfus müdürlüğüne bildirir ve gaiplik ölüm kütüğüne işlenir.
Gaiplik kaydı, mirasçılık belgesi alınması ve mirasın paylaşılması gibi işlemlerde dayanak olarak kullanılır. Ancak gaiplik kararının nüfusa işlenmesi gaibin evliliğini kendiliğinden sona erdirmez. Eşin yeniden evlenebilmesi için evliliğin feshine karar verilmesi gerekir (TMK m. 131).
Gerekçeye göre madde eski metinden hüküm değişikliği yapılmadan alınmıştır.