TMK Madde 44 – Cesedi bulunamayan kişi

TMK Madde 44 metni

Ölüm kütüğü / Cesedi bulunamayan kişi

Madde 44

Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde ortadan kaybolursa cesedi bulunamamış olsa bile, o yerin en büyük mülkî amirinin emriyle kütüğe ölü kaydı düşürülür.

Bununla birlikte her ilgili, bu kişinin ölü veya sağ olduğunun mahkemece tespitini dava edebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 44 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 42 nci maddesini karşılamaktadır.

Madde sadeleştirilmek suretiyle yeniden kaleme alınmış, kaynak Kanuna uygun olarak iki fıkra hâline getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, ölümüne kesin gözüyle bakılan durumlarda kaybolan ve cesedi bulunamayan kişinin ölüm kaydının mülki amirin emriyle düşüleceğini ve her ilgilinin dava hakkını düzenler.

Bu madde, ölüm karinesini düzenleyen TMK m. 31'in nüfus sicilindeki karşılığıdır. TMK m. 31'e göre böyle bir kişi gerçekten ölmüş sayılır; bu madde ise ölümün nüfusa nasıl işleneceğini gösterir. Ölü kaydı için mahkeme kararı gerekmez. Olayın meydana geldiği yerin en büyük mülki amiri, yani ilde vali, ilçede kaymakam, kaydın düşülmesini emreder.

Hüküm özellikle deprem, sel, maden kazası veya deniz kazası gibi felaketlerde önem taşır. Bu durumlarda yakınlar, gaiplik için gereken bekleme süresini ve ilan aşamasını (TMK m. 33) beklemek zorunda kalmadan ölüm kaydını sağlayabilir. Miras ve ölüme bağlı diğer haklar bu kayda dayanılarak kullanılabilir.

İkinci fıkraya göre mülki amirin emri tartışılmaz bir sonuç doğurmaz. Her ilgili, kişinin ölü veya sağ olduğunun mahkemece tespitini dava edebilir. Örneğin ölü kaydı düşülen kişinin aslında kurtulduğunu ileri süren biri ya da mülki amir kaydı düşmediği için ölümün tespitini isteyen bir mirasçı bu davayı açabilir.

Ölümün kesin gözüyle bakılacak kadar açık olmadığı durumlarda bu yol kullanılamaz; ilgililer gaiplik kararı istemelidir (TMK m. 32).

Gerekçeye göre madde sadeleştirilmiş ve kaynak İsviçre Kanununa uygun olarak iki fıkraya ayrılmıştır.