TMK Madde 43 – Ölümün bildirilmesi
TMK Madde 43 metni
Ölüm kütüğü / Ölümün bildirilmesi
Madde 43
Ölümlere ilişkin bildirimler ilgili kanun hükümlerine göre yapılır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 43 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 41 inci maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddede öngörülen süreler, ilgili kanunlara yollama yapılmak suretiyle metinden çıkarılmıştır. Ölümlere ilişkin bildirimlerin hangi sürelerde yapılması gerektiği konusu 1587 sayılı Nüfus Kanununda düzenlenmiştir. Bu nedenle, bu hususların Medenî Kanunda yer alması isabetli görülmemiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, ölüm bildirimlerinin ilgili kanun hükümlerine göre yapılacağını düzenler.
Eski Medenî Kanun ölümlerin bildirilme sürelerini kendisi gösteriyordu. Gerekçeye göre bu süreler metinden çıkarılmış, konu tamamen nüfus mevzuatına bırakılmıştır. Gerekçenin yazıldığı dönemde 1587 sayılı Nüfus Kanunu uygulanıyordu. Bugün ölümün kim tarafından ve hangi sürede bildirileceği 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda düzenlenmiştir.
Mirasın açılması ve evliliğin sona ermesi gibi sonuçlar ölüm anında kendiliğinden doğar. Ancak bu sonuçların resmî işlemlerde ileri sürülebilmesi için ölümün nüfusa işlenmiş olması gerekir. Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınması, tapudaki intikal işlemleri ve aylık bağlanması gibi işlemler ölüm kaydına dayanır. Ölüm kural olarak nüfus sicilindeki kayıtla ispat edilir (TMK m. 30).
Cesedi bulunamayan kişilerin ölüm kaydı mülki amirin emriyle (TMK m. 44), gaiplik kararı ise hâkimin bildirmesi üzerine (TMK m. 45) kütüğe işlenir.
Yurt dışında ölen Türk vatandaşlarının ölümü, bulunulan ülkedeki Türk dış temsilciliğine veya Türkiye'deki nüfus müdürlüğüne yabancı makamın düzenlediği ölüm belgesiyle bildirilerek nüfusa işlenir. Ölüm Türkiye'deki kayda geçmeden mirasçılık belgesi alınması gibi işlemlerde güçlükle karşılaşılır.