TMK Madde 46 – Değişikliklerin kütüğe geçirilmesi
TMK Madde 46 metni
Ölüm kütüğü / Değişikliklerin kütüğe geçirilmesi
Madde 46
Tescile esas olan bir bildirimin doğru olmadığının tespit edilmesi veya kime ait olduğu bilinmeyen cesedin kimliğinin belli olması ya da gaiplik kararının kaldırılması sebepleriyle zorunlu olan değişiklikler, ilgilinin kütükteki kaydının düşünceler sütununa yazılarak yapılır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 46 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 44 üncü maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, nüfus kütüğündeki bir kaydın sonradan ortaya çıkan bir sebeple değiştirilmesi gerektiğinde bu değişikliğin kütüğe nasıl işleneceğini düzenler.
Madde üç durumu sayar:
- tescile dayanak olan bildirimin doğru olmadığının tespit edilmesi,
- kimliği bilinmeyen bir cesedin kime ait olduğunun anlaşılması,
- gaiplik kararının kaldırılması.
Bu hâllerde eski kayıt silinmez. Değişiklik, ilgilinin kütükteki kaydının "düşünceler" sütununa yazılarak yapılır. Böylece kaydın ilk hâli ile neden değiştiği aynı yerde görülebilir.
Gaiplik kararı, ölüm tehlikesi içinde kaybolan ya da uzun zamandır kendisinden haber alınamayan bir kişi hakkında mahkemenin verdiği karardır. Bu karar verildiğinde ölüme bağlı haklar, kişinin ölümü ispatlanmış gibi kullanılır (TMK m. 32–35). Karar ölüm kütüğüne kaydedilir (TMK m. 45). Kişi sonradan ortaya çıkar ve karar kaldırılırsa bu durum, bu madde uyarınca kaydın düşünceler sütununa yazılır.
Madde, değişikliğin kütüğe hangi biçimde işleneceğini gösterir. Kişisel durum sicilindeki kayıtlarda düzeltme yapılabilmesi için ise kural olarak mahkeme kararı gerekir (TMK m. 39). Nüfus kayıtlarına ilişkin ayrıntılı kurallar 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda yer alır.
Gerekçeye göre madde, 743 sayılı eski Medenî Kanunun 44. maddesini hüküm değişikliği olmaksızın karşılar.